Zout geeft het startschot

In dit artikel:

Zoutproductie geldt als een traditionele bedrijfstak, maar vormt nog altijd een onmisbare basis voor de moderne chemische industrie. Op Chemie Park Delfzijl neemt Nobian daarin een centrale positie in. Site director Robert Jan Poppen benadrukt dat zout niet alleen wordt gebruikt in alledaagse producten, maar ook essentieel is voor de energietransitie en voor de vele bedrijven op het terrein.

De geschiedenis van Nobian in Noord-Nederland begon met de ontdekking van zuivere zoutvoorraden in onder meer Winschoten en Veendam. In Delfzijl werd eerst zout gewonnen en vanaf 1956 ook pekel via elektrolyse verwerkt. Daarbij ontstaan chloor, natronloog en waterstof, grondstoffen voor uiteenlopende toepassingen. Chloorverbindingen worden gebruikt in een groot deel van de organische chemie, onder meer voor pvc en aluminium. Natronloog is belangrijk voor bijvoorbeeld batterijen, zeep en medicijnen.

De fabrieken op Chemie Park Delfzijl zijn nauw met elkaar verbonden. Nobian levert onder meer chloor, stoom en andere voorzieningen aan omliggende bedrijven, waaronder Teijin Aramid. Door grondstoffen en energie direct tussen fabrieken uit te wisselen, kan het park efficiënter produceren. De zoutproductie zelf wordt voortdurend verbeterd. Omdat energie 60 tot 70 procent van de kosten uitmaakt, investeert Nobian in energiebesparing, zoals een nieuwe soda-doseerinstallatie die sinds 2020 het benodigde verdampingsproces beperkt.

Nobian werkt daarnaast al langere tijd aan verduurzaming en elektrificatie. Het bedrijf maakte als eerste maatwerkafspraken met de overheid om in 2030 CO2-neutraal te zijn en wil in Delfzijl en Hengelo onder meer elektrisch aangedreven warmtepompen inzetten. Hoge energie- en netwerkkosten, trage vergunningprocedures en een kritischer investeringsklimaat vertragen sommige projecten echter.

Samenwerking binnen het chemiepark moet verdere verduurzaming versnellen. Nobian en andere bedrijven maken gezamenlijk plannen, delen voorzieningen en zoeken naar oplossingen voor water- en energiegebruik. Een belangrijk project is het hergebruik van water uit het pekelproces. Teijin Aramid gebruikt dit proceswater al en Lubrizol zal volgen. Daarmee kan naar verwachting ongeveer een half miljoen kubieke meter drinkwater per jaar worden bespaard; het hele park gebruikt nu circa één miljoen kubieke meter.

Volgens Poppen biedt Delfzijl ruimte, infrastructuur, logistieke mogelijkheden en een sterk netwerk voor zowel bestaande als startende bedrijven. Hij waarschuwt wel dat de Nederlandse chemie behoefte heeft aan stabiel beleid, duidelijke regels en internationaal concurrerende energie- en netwerkkosten. Met die voorwaarden kan de gevestigde chemie verduurzamen en tegelijk ruimte maken voor jonge bedrijven die aan nieuwe grondstoffen en productieprocessen werken.