Zonsverduistering vanavond: geen bril? Kijk dan via gaatje, vergiet of ESA-livestream

In dit artikel:

Op 12 augustus trekt een gedeeltelijke zonsverduistering over Europa. In Nederland en België begint die, afhankelijk van de locatie, tussen 19.15 en 19.20 uur. Rond 20.11 uur is het maximum bereikt en bedekt de maan ongeveer 88 tot bijna 90 procent van de zon. De verduistering eindigt kort na 21.00 uur, waarna de laagstaande zon rond 21.10 uur ondergaat.

Rechtstreeks naar de zon kijken is gevaarlijk, ook wanneer die grotendeels is verduisterd. Onzichtbare uv- en infraroodstraling kan het netvlies blijvend beschadigen zonder dat dit meteen pijn doet. Een gewone zonnebril, lasbril, cd of fotonegatief biedt geen bescherming. Alleen een gecertificeerde eclipsbril volgens ISO 12312-2 is geschikt, al zijn die volgens het artikel uitverkocht en bestaan er twijfels over de veiligheid van sommige exemplaren.

Wie geen geschikte bril heeft, kan de eclips indirect bekijken. Met een klein gaatje in karton, een vergiet of een zelfgemaakte camera obscura kan het beeld van de zon op wit papier worden geprojecteerd. Ook een verrekijker of telescoop kan daarvoor worden gebruikt, maar kijk nooit door het instrument rechtstreeks naar de zon. Zo’n projectie laat veilig zien hoe de maan een hap uit de zonneschijf neemt.

Tijdens de verduistering kunnen bovendien kleurveranderingen door het Purkinje-effect worden waargenomen. Bij het afnemende licht lijken rode voorwerpen donkerder, terwijl blauwe en groene kleuren relatief helderder kunnen lijken.

Bij bewolking of gebrek aan een goede kijkplek biedt ESA een alternatief. De ruimtevaartorganisatie zendt vanuit Spanje van 19.30 tot ongeveer 20.45 uur live uit op YouTube. Ruimtewetenschapper Maggie Aderin en andere ESA-wetenschappers geven commentaar en beantwoorden vragen. In de livestream is rond 20.31 uur te zien hoe de sterrenwacht van Javalambre in Teruel 1 minuut en 21 seconden volledig in duisternis komt.

In de nacht van 12 op 13 augustus volgt bovendien het maximum van de Perseïden. Dankzij de donkere hemel kunnen rond 3.30 uur mogelijk tot 58 meteoren per uur zichtbaar zijn.