Zo zorgt vogelpoep voor sterkere duinen

In dit artikel:

Onderzoek van de Universiteit Utrecht—geïnitieerd door fysisch geograaf Floris van Rees en gepubliceerd in Biogeosciences—laat zien dat vogels onbedoeld helpen zandvastheid en duinvorming op Waddeneilanden te versterken. Van Rees bestudeerde onbewoonde eilanden zoals Rottumeroog, Rottumerplaat, Zuiderduintjes, Griend en Richel, waar in het voorjaar grote aantallen broedvogels (meeuwen, sterns, aalscholvers, lepelaars) neerstrijken.

Door monsters van de vegetatie te analyseren en satellietbeelden te gebruiken, vond hij dat stikstofrijke vogeluitwerpselen de plantengroei stimuleren. Grotere planten, met name soorten als helm, vangen meer zand en zetten zo duintjes hoger. Van Rees rekent voor dat op een babyduin dat in één jaar een meter opschuift, tot circa 13 centimeter van die toename rechtstreeks aan vogelpoep toe te schrijven kan zijn. Tegelijk toont hij aan dat de planten stikstofkenmerken (meer zware stikstofisotopen) vertonen die wijzen op voeding afkomstig uit hogere trofische niveaus—consequent met eerder werk van collega Valerie Reijers.

De bevindingen wijzen op een positieve feedback: veel vogels leveren meer mest, wat de habitat ophoogt en zo het voortbestaan van de broedplaatsen kan ondersteunen. Maar er zijn begrenzingen: extreem hoge concentraties guano, zoals in dichte aalscholverkolonies, kunnen planten juist schaden; en afname van vogelpopulaties vermindert deze natuurlijke hulp.

De studie plaatst lokale kustranden in een bredere context van zeespiegelstijging en benadrukt dat behoud van vogelkolonies niet alleen voor soortenbescherming belangrijk is, maar ook voor kustbescherming en landschapsbehoud op de Wadden.