Zo zie je of iemand hoort wat je zegt

In dit artikel:

Onderzoekers van Concordia University in Montreal onderzochten hoe oogknipperen verandert wanneer mensen naar spraak luisteren met verschillende hoeveelheden achtergrondruis (willekeurige white noise, denk aan een stofzuiger of open kraan). Hun bevinding: wanneer luisteren moeilijker wordt door omgevingsgeluid, knipperen proefpersonen veel minder vaak. Zonder ruis knipperden deelnemers grofweg elke twee seconden; bij zachte ruis was dat gemiddeld elke drie seconden, en als de ruis even luid was als de gesproken zinnen duurde het gemiddeld vier seconden tussen twee knipperingen.

Het effect trad niet alleen bij daglicht op: ook in het donker nam het knipperen af zodra verstaan lastiger werd, zij het iets minder sterk. De onderzoekers suggereren dat dit komt doordat het brein elke mogelijke onderbreking van binnenkomende informatie wil vermijden — zelf het sluiten van oogleden wordt beperkt, zelfs wanneer het uitsluitend om luisteren gaat. Dat duidt op nauwere samenwerking tussen zicht- en gehoorverwerking dan je op het eerste gezicht zou verwachten.

Praktische implicatie: wie tijdens een gesprek wil inschatten of de ander je goed hoort, kan letten op de knipperfrequentie; weinig knipperen kan erop wijzen dat iemand extra concentratie moet leveren om te volgen. In zo’n geval kan het helpen de boodschap te herhalen of storende bronnen (zoals een stofzuiger) uit te zetten. Daarnaast illustreert de studie dat white noise aan de ene kant sommige mensen helpt concentreren, maar aan de andere kant spraakverstaan kan bemoeilijken en subtiele fysiologische signalen zoals knipperen beïnvloedt.