Zo jaagden de prehistorische heersers van de zee

In dit artikel:

Onderzoekers hebben met fossielen en natuurkundige modellen onderzocht hoe vier soorten mosasauriërs hun staart gebruikten om te jagen. De hagedisachtige zeereptielen leefden miljoenen jaren geleden en konden tot vijftien meter lang worden. De studie richtte zich vooral op plotselinge versnellingen, zoals bij het aanvallen van een prooi, en niet op de snelheid die de dieren langdurig konden volhouden.

Op basis van grotendeels complete skeletten reconstrueerden de onderzoekers de lichaamsbouw en staartspieren van Platecarpus, Tylosaurus, Mosasaurus en Plotosaurus. Daarbij gebruikten ze ook de anatomie van hedendaagse hagedissen. Een uitzonderlijk groot exemplaar van Tylosaurus kon volgens de berekeningen met één krachtige staartslag ongeveer 24 kilometer per uur bereiken.

Platecarpus en Tylosaurus waren relatief snel in verhouding tot hun lichaamsgrootte. Hun staarten hadden een lang, flexibel deel, waardoor ze ver konden doorbuigen en in korte tijd veel kracht konden leveren. Dat past bij een jachtstrategie waarbij ze vanuit een hinderlaag, bijvoorbeeld in ondiep water, plotseling toesloegen. De minder flexibele staarten van Mosasaurus en vooral Plotosaurus waren minder geschikt voor explosieve versnellingen, maar waarschijnlijk beter voor langdurig zwemmen en jagen in open water.

De exacte snelheden blijven schattingen, maar het verschil tussen de soorten bleef overeind onder uiteenlopende aannames. De resultaten sluiten aan bij eerder onderzoek naar onder meer beten, tandenslijtage en fossiele chemie. Volgens onderzoeker Kiersten Formoso laten natuurkundige modellen zien hoe moderne natuurwetten kunnen helpen om het gedrag en de leefgebieden van uitgestorven zeedieren te reconstrueren. De gebruikte modellen en hulpmiddelen worden gratis beschikbaar gesteld voor vervolgonderzoek.