Zo herken je verschillende vormen van dementie

In dit artikel:

Dementie is geen afzonderlijke ziekte, maar een verzamelnaam voor meer dan vijftig aandoeningen waarbij hersencellen beschadigd raken. Daardoor kunnen onder meer geheugen, concentratie, taal, beweging en gedrag achteruitgaan. Welke klachten ontstaan, hangt af van het deel van de hersenen dat wordt getroffen, legt Dinant Bekkenkamp van Alzheimer Nederland uit.

De ziekte van Alzheimer is de meest voorkomende vorm: ongeveer 60 tot 70 procent van de mensen met dementie heeft deze aandoening. Twee soorten eiwitten hopen zich op in de hersenen, waardoor zenuwcellen beschadigd raken en afsterven. Vaak begint de ziekte met problemen in het geheugencentrum, maar soms staan problemen met zien en het interpreteren van beelden voorop. De klachten nemen meestal geleidelijk toe.

Bij vasculaire dementie ontstaat de schade door problemen aan bloedvaten in de hersenen. Daardoor krijgen hersencellen minder zuurstof of sterven ze af. Concentratieproblemen, trager spreken en langzamer handelen kunnen eerder opvallen dan geheugenverlies. De achteruitgang verloopt vaak grillig: na een plotselinge verslechtering kan de toestand een tijd stabiel blijven. Deze vorm komt voor bij ongeveer 15 procent van de mensen met dementie.

Lewy-body-dementie wordt eveneens veroorzaakt door eiwitophopingen, maar van een ander type dan bij alzheimer. Naast concentratieproblemen kunnen hallucinaties en parkinsonachtige bewegingsproblemen ontstaan. De aandoening kan ook volgen op de ziekte van Parkinson; dan beginnen de typische parkinsonklachten voordat dementie optreedt.

Frontotemporale dementie (FTD) ontstaat relatief vaak op jongere leeftijd. Taalproblemen en veranderingen in gedrag en persoonlijkheid staan meestal meer op de voorgrond dan geheugenverlies. Daardoor wordt FTD soms aangezien voor een burn-out. De ziekte heeft vaker dan andere dementievormen een erfelijke component: in ongeveer een derde van de gevallen komt dementie bij meerdere familieleden voor.