Yoga en gedragstherapie lonen bij rugpijn, maar "een quick fix bestaat niet"

In dit artikel:

Een overzicht van twintig economische studies laat zien dat meerdere niet-medicamenteuze behandelingen tegen lage rugpijn waarschijnlijk kosteneffectief zijn. Onderzoekers van het George Institute for Global Health, de University of Sydney en de University of Warwick analyseerden gegevens van bijna 15.000 deelnemers uit negen rijke landen. De behandelingen werden vergeleken met de gebruikelijke zorg, meestal huisartsadvies, pijnstillers en eventueel kinesitherapie. Als grens gold 20.000 Britse pond, ongeveer 24.000 euro, per gewonnen gezond levensjaar.

Vier aanpakken waren volgens de analyse zowel goedkoper als doeltreffender voor de gezondheidszorg dan gewone zorg: uitgebreide acupunctuur, mindfulness, een online zelfhulpprogramma en huisartsen die patiënten helpen hun angst voor bewegen te verminderen. Yoga, oefentherapie en werken aan een gezonde leefstijl kostten iets meer, maar bleven onder de kostengrens. Cognitieve gedragstherapie gaf wisselende resultaten. Wanneer ook ziekteverzuim en andere maatschappelijke kosten werden meegerekend, leverden programma’s die mensen anders leren omgaan met pijn en beweging gemiddeld 2.671 pond per patiënt op; een geleidelijke terugkeer naar werk bespaarde zelfs 7.315 pond.

De conclusies moeten volgens Vlaamse experts voorzichtig worden geïnterpreteerd. De invulling van ‘gewone zorg’ verschilde sterk en sommige deelnemers kregen helemaal geen behandeling. Ook werden acute en chronische rugpijn vaak samengenomen, terwijl acute klachten geregeld vanzelf verbeteren. De studies waren bovendien zeer verschillend, konden niet worden samengevoegd en de gezondheidswinst was vaak klein en onzeker. Massage en acupunctuur lieten wisselende resultaten zien; deskundigen plaatsen vooral bij acupunctuur vraagtekens, onder meer omdat de gunstige uitkomst deels op modelberekeningen berust.

De review onderzocht geen geneesmiddelen of operaties en zegt dus niets over hun kosteneffectiviteit. De auteurs vragen daar wel aanvullend onderzoek naar. De experts benadrukken intussen dat patiënten doorgaans meer hebben aan actieve begeleiding: uitleg over pijn, geleidelijk meer bewegen, gerichte oefeningen en aandacht voor slaap, stress en bewegingsangst. Zulke behandelingen zijn in België en Nederland beschikbaar, maar niet altijd gemakkelijk toegankelijk of terugbetaald. Een snelle oplossing bestaat meestal niet; patiënten moeten zelf opnieuw controle over hun activiteit en dagelijks leven opbouwen.