Worden mannen vruchtbaarder door sauna of ijsbad? Dit zegt de wetenschap

In dit artikel:

Steeds meer jonge mannen proberen via sauna’s, ijsbaden en andere wellnessroutines hun testosteron en vruchtbaarheid te verbeteren. Wetenschappelijk onderzoek ondersteunt die claims echter nauwelijks. Een hoger testosterongehalte betekent niet automatisch betere spermakwaliteit; testosterontherapie kan de spermaproductie zelfs onderdrukken en wordt daarom afgeraden bij mannen die vruchtbaar willen blijven.

Vooral langdurige of intensieve blootstelling aan warmte kan ongunstig zijn. Een studie uit 2024 onder ruim 15.000 Chinese mannen koppelde extreme temperaturen aan een lagere spermaconcentratie, minder zaadcellen en een slechtere beweeglijkheid. In een Italiaanse studie gingen tien gezonde mannen drie maanden lang twee keer per week naar een sauna van 80 tot 90 graden. Hun aantal zaadcellen en de beweeglijkheid namen af, maar zes maanden na het stoppen waren de veranderingen verdwenen. Ook bij stellen die probeerden zwanger te worden, hing een grotere totale blootstelling aan warmtebronnen samen met een iets kleinere kans op bevruchting.

Dat kou dan automatisch helpt, is evenmin bewezen. Overzichtsstudies wijzen mogelijk op voordelen van koudwaterbaden voor herstel, stress, slaap en levenskwaliteit, maar het onderzoek is klein en wisselend. Er is geen bewijs dat ijsbaden testosteron, spermakwaliteit of de kans op zwangerschap verbeteren. Gerichte koeling van het scrotum als medische behandeling is bovendien iets anders dan een volledige onderdompeling in koud water; ook is niet aangetoond dat ijs na een sauna de effecten van hitte opheft.

Voor vrouwen zijn de gevolgen van warmte en kou voor eisprong, eicelkwaliteit en conceptiekans nog veel minder onderzocht. Voor gezonde volwassenen zal incidenteel saunagebruik of een ijsbad waarschijnlijk weinig invloed hebben op de vruchtbaarheid. Deze activiteiten kunnen wel ontspanning, slaap of herstel ondersteunen, maar moeten niet worden gezien als bewezen vruchtbaarheidsstrategie.