Wie chatbots vooral voor gezelschap gebruikt, voelt zich doorgaans slechter

In dit artikel:

Een onderzoek van Stanford en Carnegie Mellon onder 1.131 Amerikaanse gebruikers van Character.AI laat een opvallende tegenstelling zien. Wie chatbots intensief gebruikt — met meerdere bots, vaak en als onderdeel van de dagelijkse routine — rapporteert gemiddeld een hoger welbevinden. Gebruikers die de chatbot vooral als gezelschap inzetten, scoren juist lager. Dat verband bleef overeind bij drie verschillende manieren om chatbotgezelschap te meten.

Hoewel slechts 11,8 procent gezelschap als belangrijkste gebruiksreden noemde, omschreef ongeveer de helft de band spontaan als vriendschap, gezelschap of een partnerschap. Van de 237 deelnemers die hun volledige chatgeschiedenis deelden, bevatte 92,9 procent minstens één gesprek met een sociale of emotionele functie. In acht op de tien sessies werd steun gezocht en in twee op de drie kwam romantisch of intiem rollenspel voor. Bijna een derde bevatte volgens de onderzoekers riskante of duistere scenario’s.

Hoe persoonlijker en intensiever het contact, hoe lager het gemiddelde welbevinden. In gesprekken met de meeste persoonlijke openheid ging het vaak over emotionele nood; in circa een op de vijf kwamen zelfmoordgedachten of middelengebruik ter sprake. Dat wijkt af van menselijke relaties, waarin kwetsbaarheid doorgaans juist verbinding kan versterken.

De resultaten bewijzen geen oorzaak-gevolgrelatie: mensen die zich al slecht voelen, kunnen juist vaker een chatbot opzoeken. Bovendien verklaarde het onderzoeksmodel slechts ongeveer 13 procent van de verschillen in welbevinden. De gesprekken werden grotendeels door AI geanalyseerd en deelnemers bepaalden zelf welke chats zij deelden, wat de uitkomsten kan beïnvloeden.