Werken met pesticiden vergroot waarschijnlijk het risico op de dodelijke spierziekte ALS

In dit artikel:

Een meta-analyse van onderzoekers van de Universiteit van Montréal wijst op een duidelijk verband tussen beroepsmatige blootstelling aan pesticiden en ALS. Werknemers die tijdens hun loopbaan met landbouwgif in aanraking kwamen, hadden gemiddeld 60 procent meer kans op de spier- en zenuwziekte. Bij blootstelling aan hoge concentraties liep het risico volgens enkele studies bijna op tot een verdrievoudiging; bij lagere concentraties verdubbelde het ongeveer.

Vooral onkruidverdelgers werden met een verhoogd risico in verband gebracht: 70 procent. Insecticiden en schimmelbestrijders waren gekoppeld aan een 60 procent hoger risico. Het verband verschilde sterk tussen de seksen. Mannen die regelmatig met pesticiden werkten, kregen in de onderzochte studies ongeveer twee keer zo vaak ALS, terwijl bij vrouwen geen verhoogd risico werd vastgesteld.

De onderzoekers combineerden de resultaten van wetenschappelijke publicaties uit de periode 1990-2025. Van 767 onderzochte artikelen bleven acht studies over met samen 1734 ALS-patiënten. Daarnaast werden drie onderzoeken naar niet nader gespecificeerde motorneuronziekten meegenomen, met 457 gevallen.

ALS is een progressieve en dodelijke aandoening waarbij zenuwcellen die de spieren aansturen afsterven. In Nederland krijgen jaarlijks ongeveer 500 mensen de diagnose. Genezing bestaat niet en na het begin van de symptomen bedraagt de gemiddelde levensverwachting drie tot vijf jaar.

De Canadese onderzoekers benadrukken dat hun conclusies voorzichtig moeten worden geïnterpreteerd. Er waren weinig geschikte studies beschikbaar en de blootstelling aan pesticiden was vaak slechts grof geschat via vragenlijsten. Ook waren de controlegroepen en de correctie voor andere mogelijke risicofactoren niet altijd optimaal. Vervolgonderzoek met nauwkeurigere blootstellingsmetingen is daarom nodig. Toch vinden de onderzoekers de resultaten sterk genoeg om maatregelen te bepleiten die werknemers beter beschermen tegen pesticiden.