Werd deze neanderthaler 75.000 jaar geleden gedood met een houten speer?

In dit artikel:

In de Shanidar-grot in Iraaks Koerdistan is een nieuw neanderthalerskelet ontdekt. Shanidar A leefde ongeveer 70.000 tot 75.000 jaar geleden en lag achter een rotsblok waar groepsgenoten gedurende meerdere generaties minstens vijf doden begroeven. Dat maakt het onwaarschijnlijk dat de lichamen daar toevallig samenkwamen; de plek lijkt bewust als rustplaats te zijn gekozen.

Van Shanidar A zijn onder meer een hand, enkele ribben, een schouderblad en tanden bewaard gebleven. De ver afgesleten voortanden wijzen op een leeftijd van ongeveer 45 jaar. In het linkerschouderblad zit een rond gat van circa 15 millimeter. De vorm, botsplinters in en rond de wond en CT-onderzoek wijzen op een verwonding door een rond houten wapen, waarschijnlijk een speer. Het wapen drong vermoedelijk aan de voorkant van de borstkas binnen en beschadigde de longen en mogelijk grote bloedvaten. Omdat er geen genezing zichtbaar is, ontstond de wond waarschijnlijk kort voor de dood.

De vondst is bijzonder omdat hout meestal vergaat en houten neanderthalersperen daarom zelden rechtstreeks worden aangetroffen. Shanidar A had bovendien eerder al zwaar letsel aan een ondersnijtand opgelopen. De gebroken tand bleef deels zitten en werd door tandsteen omhuld, wat erop wijst dat de neanderthaler nog langere tijd leefde. Dat letsel kan eten en praten moeilijk hebben gemaakt en suggereert mogelijk hulp van groepsgenoten.

Of Shanidar A per ongeluk tijdens de jacht werd geraakt of door geweld omkwam, blijft onbekend. De onderzoekers benadrukken dat het om een onvolledig skelet gaat dat deels door water is verplaatst. Wel versterken de vondst en de andere verwondingen in de grot het beeld van neanderthalers die voor gewonden zorgden en houten speren gebruikten.