Wat maakt je telefoongebruik problematisch? (En nee, schermtijd zegt niet alles)

In dit artikel:

Niet de totale schermtijd, maar de manier waarop en de reden waarvoor iemand zijn smartphone gebruikt, lijken bepalend voor problematisch telefoongebruik. Dat blijkt uit onderzoek van wetenschappers van de Semmelweis University in Hongarije onder 225 deelnemers van 18 tot 35 jaar.

De onderzoekers onderscheidden mensen die hun telefoon vooral gebruikten voor contact met anderen en deelnemers die daarnaast veel sociale media, nieuws en entertainment bekeken. Binnen die laatste groep maakten ze onderscheid tussen gematigde gebruikers, met maximaal vijf uur schermtijd per dag, en heavy users, met meer dan vijf uur. Aan de hand van zes criteria, waaronder onrust zonder telefoon, vooral online sociale contacten en lichamelijke klachten, bepaalden ze of het gebruik problematisch was.

Opvallend was dat probleemgebruikers gemiddeld niet duidelijk langer op hun telefoon zaten dan andere deelnemers. Vooral het motief bleek belangrijk. Bewust een bericht sturen of iets lezen verschilt van gedachteloos de telefoon pakken uit verveling, spanning of stress. Mensen met meer neuroticisme, die doorgaans gevoeliger zijn voor negatieve emoties, liepen vaker risico. Ook FOMO — de angst om online iets te missen — voorspelde problematisch gebruik. De telefoon kan daardoor steeds sterker verbonden raken met negatieve gevoelens.

Wie minder afhankelijk wil worden, kan daarom beter eerst stilstaan bij de reden waarom hij of zij de telefoon pakt, in plaats van alleen schermtijdlimieten in te stellen. Niet-noodzakelijke meldingen uitschakelen en vaste momenten kiezen om berichten te beantwoorden kan eveneens helpen.