Wat kun je doen als je constant zweet?
In dit artikel:
Zweten is normaal en noodzakelijk om af te koelen, maar bij circa vier procent van de mensen gaat het lichaam voortdurend tekeer: hyperhidrosis of overmatig zweten. Dat kan zich uiten als doorweekte oksels, druipende handen, natte voeten of een steeds vochtige liesstreek, terwijl dezelfde mensen ’s nachts vaak opvallend droog blijven.
Thijs is een voorbeeld van iemand bij wie het op jonge leeftijd begon. Op zijn vijftiende merkte hij plots zonder inspanning nattigheid onder zijn oksels; deodoranten boden geen soelaas. Het zweten bepaalde zijn keuzes en sociale gedrag: zwarte shirts, meerdere setjes kleding meenemen, contacten mijden en voortdurend controleren op zichtbare vochtvlekken. Hij richtte later het Nederlandse forum overmatigzweten.nl op om lotgenoten te vinden en informatie te delen.
Dermatoloog Wim Venema (Wilhelmina Ziekenhuis Assen), medisch adviseur van de Nederlandse Hyperhidrosis Patiëntenvereniging, legt uit dat de precieze oorzaak niet volledig bekend is. Waarschijnlijk zit het probleem in een oversensitieve “thermostaat” in een dieper deel van de hersenen, waardoor zweetklieren sneller en vaker worden geactiveerd. Dat verklaart ook waarom het fenomeen vaak plaatselijk is en waarom het ‘s nachts minder voorkomt: het betreffende hersendeel is tijdens slaap rustiger.
De impact op iemands leven is groot: schaamte, sociale terugtrekking, school- of carrièremoeilijkheden en psychische spanning. Die spanning kan het zweten weer versterken, waardoor een vicieuze cirkel ontstaat. Bovendien leeft er veel stigma en onbegrip; overmatig zweten wordt ten onrechte vaak gezien als gebrek aan hygiëne, terwijl slachtoffers juist veel doen om schoon te blijven.
Er zijn meerdere behandelingsmogelijkheden, van eenvoudig naar ingrijpend:
- Antizweetmiddelen met aluminium (drogist of huisarts) vormen een soort propje in de zweetklieruitgang en verminderen zweetproductie; niet iedereen reageert goed en sommige mensen krijgen huidirritatie.
- Botulinetoxine (Botox) kan plaatselijk de zenuwsignalen naar zweetklieren blokkeren; effectieve, maar tijdelijke oplossing die meestal iedere 3–6 maanden herhaald moet worden.
- Orale anticholinergica (oorspronkelijk tegen blaasproblemen) verminderen zweten systemisch maar hebben bijwerkingen.
- MiraDry: een apparaat dat via gerichte microgolf-energie grote delen okselzweetklieren definitief vernietigt; ongeveer 80–90% verbetering wordt genoemd en de behandeling is blijvend voor de behandelde huidgebieden, maar houdt geen totale afwezigheid van zweet op hete dagen tegen.
- Endoscopische thoracale sympathectomie: een chirurgische doorsnijding van een zenuwbaan, vooral toegepast bij klamme handen of overmatig blozen. Deze ingreep kan effectief zijn, maar brengt risico’s met zich mee (bijvoorbeeld compensatoir zweten elders in het lichaam of zeldzame complicaties als een hangend ooglid).
Thijs onderging in 2010 een operatie waarbij zweetklieren onderhuids werden weggeschraapt en ervoer flinke verlichting: de dagelijkse last nam sterk af en hij durfde weer meer. Toch blijven gewoontes en onzekerheden soms hardnekkig aanwezig.
Voor mensen die continu zweten is het belangrijk te weten dat er behandelingen bestaan en dat hulp zoeken zinvol is. Huisartsen kunnen eenvoudige stappen zetten of doorverwijzen naar specialisten. Patiëntenverenigingen en forums bieden bovendien praktische tips en lotgenotencontact, wat helpt het taboe te doorbreken en de keuze voor geschikte behandeling te verhelderen.