Wat is de functie van je lymfeklieren?

In dit artikel:

Lymfeklieren lijken pas op te vallen wanneer iemand ziek is en er pijnlijke zwellingen ontstaan in bijvoorbeeld de nek, oksels of liezen. Toch telt het lichaam ongeveer 450 van deze knikkergrote afweerposten, verspreid over het hele lichaam. Volgens immunoloog Tom Cupedo van het Erasmus MC zijn ze nodig omdat gespecialiseerde afweercellen schaars zijn. Soms herkennen slechts enkele cellen een specifiek virus of bacterieel peptide. Door die cellen strategisch in lymfeklieren te verzamelen, wordt de kans op een snelle afweerreactie veel groter.

Bacteriën en andere verdachte deeltjes worden via het lymfevocht naar een lymfeklier gebracht. Macrofagen en dendritische cellen ruimen indringers op en vervoeren herkenbare resten naar zo’n controlepost. Daar vinden de passende afweercellen hun doelwit en vermenigvuldigen ze zich razendsnel. De lymfeklier zwelt daardoor op; de geactiveerde afweercellen trekken vervolgens naar de besmette plek om de ziekteverwekkers uit te schakelen.

Het lymfestelsel heeft daarnaast een belangrijke afvoerfunctie. Overtollig vocht uit lichaamsweefsels stroomt via lymfevaten naar de klieren en wordt daarna teruggebracht naar het bloed. Problemen met die afvoer kunnen forse zwellingen veroorzaken, zoals bij elefantiasis. Ook langdurig stilstaan kan vocht in de benen laten ophopen, omdat beweging de lymfestroom stimuleert.

Lymfeklieren zijn ook belangrijke plekken bij kankeronderzoek. Tumorcellen kunnen via open uiteinden van lymfevaten naar een klier reizen. Als daar kankercellen worden gevonden, wijst dat op een uitzaaiing en dus op kanker die zich niet meer tot één plek beperkt.