Wanneer mag je gillen, kreunen of zuchten in het openbaar?

In dit artikel:

Sociaal psycholoog Roza Kamiloğlu van de Vrije Universiteit Amsterdam onderzocht welke ongeschreven regels gelden voor menselijke geluiden, zoals lachen, zuchten, kreunen, gillen en kokhalzen. Daarvoor volgde ze 142 mensen zeven dagen lang. De deelnemers vulden drie keer per dag een vragenlijst in over hun omgeving, gezelschap, de situatie en de geluiden die ze hadden gehoord of zelf hadden gemaakt. In totaal leverde dat 2670 vragenlijsten en bijna 4000 meldingen van geluiden op.

Lachen en zuchten bleken doorgaans het meest geaccepteerd, terwijl schreeuwen en kokhalsgeluiden als het minst gepast werden gezien. De sociale functie speelt daarbij een belangrijke rol: lachen werkt verbindend en zuchten kan stress of vermoeidheid uitdrukken, terwijl een schreeuw de rust en sociale orde verstoort.

De context bleek minstens zo belangrijk als het geluid zelf. Thuis en in informele sociale situaties was meer toegestaan dan op school, op het werk of in een winkel. Bij vrienden en familie waren deelnemers milder dan bij hun baas of vreemden. Lachen werd vooral passend gevonden tussen gelijkgestemden, maar kon tegenover een leidinggevende ongemakkelijk worden. Een gil was nog het minst ongepast in een energieke omgeving, zoals een feestje. Machtsverhoudingen, formaliteit en de ernst van een situatie bepalen dus sterk hoe geluiden worden beoordeeld; een vaste regel bestaat niet, waardoor mensen vooral op de sfeer moeten afgaan.