Wanneer is iets een onschuldige routine, en vanaf wanneer is het dwangmatig?

In dit artikel:

Een vaste routine bestaat uit gedrag dat iemand herhaaldelijk in dezelfde situatie uitvoert. Volgens gedragspsycholoog Pam ten Broeke van de Universiteit Leiden ontstaat zo’n gewoonte vaak vanzelf door een terugkerende trigger, zoals na het eten een toetje nemen of na het opstaan naar het toilet gaan. Toch blijft er bij een gezonde gewoonte ruimte om ervan af te wijken: iemand die regelmatig sport, kan bewust een training overslaan.

Het verschil met dwangmatig gedrag of een verslaving zit vooral in de mogelijkheid om te stoppen. Ook handelingen als licht aan- en uitdoen of traptreden tellen zijn niet meteen problematisch. Dat wordt het wanneer angst of stress het gedrag aanjaagt en iemand het niet kan onderbreken, of wanneer het dagelijks functioneren eronder lijdt. Omdat dit niet altijd aan de buitenkant zichtbaar is, kunnen veranderingen tijdens een vakantie of verhuizing aanwijzingen geven. Wie bijvoorbeeld echt niet de deur uit kan zonder een handeling steeds te herhalen, kan dit het best met de huisarts bespreken.