Waarom wij wel moeiteloos meeklappen met de muziek en andere primaten niet

In dit artikel:

Ons brein lijkt al vanaf de geboorte voorbereid op het herkennen en voorspellen van ritme. Dat blijkt uit een overzicht van ruim twintig jaar onderzoek door Gábor Háden van het HUN-REN Research Centre for Natural Sciences en Henkjan Honing van de Universiteit van Amsterdam, gepubliceerd in *Annals of the New York Academy of Sciences*.

In experimenten luisterden pasgeboren baby’s naar ritmische patronen terwijl hun hersenactiviteit werd gemeten. Wanneer op een verwacht moment een geluid ontbrak, reageerden hun hersenen sterker. Ook studies waarin de timing van de beat werd veranderd, wijzen erop dat baby’s niet alleen opeenvolgende geluiden leren herkennen, maar daadwerkelijk gevoelig zijn voor ritmische regelmaat en daarop vooruitlopen.

Dat betekent niet dat baby’s al foutloos op de maat kunnen bewegen. Wel lijken de neurologische basismechanismen voor ritme vroeg aanwezig; ervaring stelt ze later verder af. Vergelijkingen met dieren laten zien dat de meeste apen het volgende ritmische moment niet goed kunnen voorspellen. Sommige vogels en Californische zeeleeuwen kunnen wel met muziek meebewegen, maar er is nog te weinig onderzoek om te bepalen hoe uniek dit menselijke vermogen is.

De onderzoekers breiden daarom een bestaande evolutionaire verklaring uit met de zogenoemde GAER-hypothese. Volgens die hypothese ontstond ritmegevoel niet door een volledig nieuw hersencircuit, maar doordat bestaande hersengebieden steeds sterker gingen samenwerken. Het plezier dat mensen beleven aan zingen en dansen kan die samenwerking bovendien hebben versterkt, terwijl andere primaten vaak training en beloningen nodig hebben om ritmes te leren volgen.