Waarom we verliefd worden op iemand die niet ons type is

In dit artikel:

Mensen hebben vaak een duidelijk beeld van hun ideale partner, maar dat wensenlijstje voorspelt nauwelijks op wie ze in werkelijkheid vallen. Dat blijkt uit een overzicht van onderzoek door wetenschappers van onder meer de University of California en de Vrije Universiteit Amsterdam, gepubliceerd in *Trends in Cognitive Sciences*.

In speeddatingstudies geven deelnemers vooraf aan welke eigenschappen zij belangrijk vinden, zoals ambitie, humor of zelfverzekerdheid. Toch blijken zij niet duidelijk vaker te kiezen voor mensen die juist deze kenmerken bezitten. Ook bij bestaande stellen blijkt de overeenkomst met het ideale partnerbeeld weinig verband te houden met aantrekkingskracht of relatietevredenheid. Een mogelijke verklaring is dat mensen potentiële partners als geheel beoordelen, waardoor één eigenschap weinig gewicht krijgt. Bovendien hangt de betekenis van gedrag af van de persoon die het vertoont: iemand kan eerst arrogant lijken, maar na een prettig gesprek zelfverzekerd of onafhankelijk overkomen.

De onderzoekers denken daarom dat een goede match niet volledig vooraf vastligt, maar zich tijdens een relatie ontwikkelt. Gezamenlijke ervaringen, gedeelde humor, terugkerende gewoontes en intimiteit kunnen de aantrekkingskracht versterken en partners steeds meer aan elkaar hechten. Onderzoek naar combinaties van persoonlijkheidskenmerken verklaart slechts 2 tot 3 procent van de verschillen in relatietevredenheid, wat erop wijst dat eigenschappen alleen weinig voorspellende waarde hebben.

Dat betekent niet dat alle kenmerken onbelangrijk zijn: sommige eigenschappen spreken meer aan en bepaalde afknappers kunnen een relatie direct verhinderen. Wel is nog niet overtuigend bewezen dat compatibiliteit vooral door gezamenlijke ervaringen ontstaat. De bevindingen suggereren vooral dat een relatie minder draait om het afvinken van eisen en meer om wat er tussen twee mensen gebeurt zodra zij elkaar echt ontmoeten.