Waarom vleermuizen soms zo oud worden? Hun genen lijken een bijzondere rol te spelen

In dit artikel:

Een internationale studie in Nature werpt nieuw licht op de opvallend lange levensduur van vleermuizen. Onderzoekers onderzochten acht soorten uit het geslacht Myotis, dat wereldwijd voorkomt, en brachten hun DNA vrijwel volledig in kaart. Ze zochten naar genen die tijdens miljoenen jaren evolutie sterk waren veranderd.

De onderzoekers ontdekten dat genen die betrokken zijn bij virusafweer ook samenhangen met bescherming tegen kanker en een lange levensduur. Waar bij mensen vooral afweer tegen RNA-virussen, zoals influenza en SARS-CoV-2, sterk is geëvolueerd, zagen de onderzoekers bij deze vleermuizen opvallend veel veranderingen in genen die reageren op DNA-virussen, waaronder herpesvirussen.

Sommige afweergenen, zoals PKR, komen bij Myotis-vleermuizen bovendien in meerdere kopieën voor. In laboratoriumproeven bleken die extra kopieën niet simpelweg voor een krachtigere afweer te zorgen. Ze maakten het mogelijk verschillende functies naast elkaar uit te voeren en beschadigde cellen beter te herstellen. Wanneer cellen te zwaar beschadigd waren, ruimden ze zichzelf juist actief op. Dat kan helpen voorkomen dat zulke cellen uitgroeien tot kanker.

Volgens de onderzoekers wijzen de resultaten erop dat virusbeheersing, celherstel, kankerpreventie en veroudering evolutionair met elkaar verbonden zijn. De studie kan daardoor nieuwe aanknopingspunten bieden voor onderzoek naar ouderdom en ziekten bij andere zoogdieren, waaronder mensen.