Waarom sommige bomen vier keer zo snel groeien op het zuidelijk halfrond

In dit artikel:

Naaldbomen die oorspronkelijk op het noordelijk halfrond voorkomen, groeien op het zuidelijk halfrond soms tot vier keer sneller. Ook zijn ze daar beter bestand tegen droogte en herstellen ze sneller na droge perioden. Dat blijkt uit een onderzoek in Nature, waarvoor wetenschappers bomen op 192 locaties op vier continenten onderzochten, onder meer in Chili, Brazilië en Zuid-Afrika.

De onderzoekers analyseerden jaarringen van onder andere dennen, sparren en ceders. De bomen op het zuidelijk halfrond leken tijdens de fotosynthese meer CO₂ op te nemen en meer koolhydraten op te slaan. Die reserves kunnen hen helpen om tijdens droogte vitale processen langer vol te houden. Daarmee wijken de resultaten af van de gebruikelijke veronderstelling dat snelle groei ten koste gaat van weerbaarheid.

De ontdekking is relevant voor klimaatbeleid, omdat snelgroeiende, droogtebestendige bomen veel CO₂ kunnen vastleggen. Toch waarschuwen de onderzoekers ervoor om niet grootschalig uitheemse naaldbomen aan te planten. Ze kunnen zich verspreiden naar natuurgebieden, inheemse planten verdringen en in savannes het risico op bosbranden vergroten. In de Braziliaanse Cerrado gebeurt dat al met dennen uit plantages.

Een mogelijk duurzamer alternatief zijn schijnbeuken van het geslacht Nothofagus. Deze bomen groeien eveneens goed en verdragen droogte, maar komen van nature op het zuidelijk halfrond voor, waardoor ze in sommige gebieden minder risico’s voor de lokale biodiversiteit opleveren.