Waarom piekt de griep bij ons bijna altijd in de winter?

In dit artikel:

De Nederlandse griepepidemie duurt meestal enkele weken en bereikt haar hoogtepunt in de winter. Onderzoek wijst erop dat vooral droge lucht de verspreiding van het virus bevordert. In een proef met cavia’s raakten dieren bij droge lucht gemakkelijk besmet, terwijl zeer vochtige lucht overdracht vrijwel voorkwam. Ook lage temperaturen versterkten de verspreiding.

Analyses van dertig winterseizoenen bij mensen ondersteunen die verklaring gedeeltelijk: in 55 tot 60 procent van de gevallen was de lucht in de vier weken voor een uitbraak droger dan normaal. Een computermodel dat alleen de luchtvochtigheid gebruikte, wist het gebruikelijke patroon van winterse grieppieken beter te benaderen dan een model gebaseerd op de schoolkalender.

Droge lucht maakt de vochtdruppels die vrijkomen bij praten, hoesten en niezen kleiner, waardoor ze langer blijven zweven. Ook overleeft het virus er waarschijnlijk beter in. Kou kan daarnaast de afweer in de neus verzwakken. Onderzoek liet zien dat afgekoeld neusweefsel minder virusremmende blaasjes aanmaakt, al werd daarbij met verkoudheidsvirussen en niet met griep getest.

Andere verklaringen, zoals meer tijd binnenshuis, scholen en minder zonlicht, verklaren het winterpatroon minder goed. Toch past de theorie niet overal: in de tropen komt griep het hele jaar voor of piekt zij tijdens het regenseizoen. Weerdata kunnen mogelijk helpen voorspellen wanneer een griepgolf begint, maar de ernst hangt vooral af van het virus, opgebouwde immuniteit en de werking van het vaccin. Zonder besmette persoon ontstaat geen griep; winterweer maakt besmetting alleen gemakkelijker.