Waarom krimp je als je ouder wordt? En kun je dat voorkomen?
In dit artikel:
Mensen beginnen al in hun dertiger jaren iets in te leveren op lengte en worden met het stijgen van de leeftijd steeds kleiner. Onderzoek van het National Institute on Aging laat zien dat het krimpproces al vroeg inzet en na je veertigste versnelt. De kernoorzaak ligt in het skelet: botten worden continu afgebroken en opnieuw opgebouwd, maar na het veertigste neemt de afbraak geleidelijk de overhand. Dat maakt botten zwakker en vergroot de kans op osteoporose, vooral met inklinking van wervels. Tegelijk slijten tussenwervelschijven doordat ze vocht en elasticiteit verliezen, en een minder rechte houding draagt ook bij aan lengteverlies.
Grootschalig onderzoek, onder andere aan de University of Southern California waarbij bijna 18.000 Chinese volwassenen vanaf hun 45ste jarenlang gevolgd werden, laat zien dat lengteverlies geen geïsoleerd verschijnsel is. Mensen die sterker krompen presteerden gemiddeld slechter op cognitieve tests, wat suggereert dat krimpen samenhangt met bredere gezondheidstoestanden. Sociaaleconomische omstandigheden spelen ook een rol: stadsbewoners verliezen doorgaans minder lengte dan plattelandsbewoners, en hoger opgeleiden krompen minder dan lager opgeleiden (bijvoorbeeld mannen met een middelbare opleiding krompen circa 2 cm minder dan ongeschoolde deelnemers).
Gemiddeld raakt iemand tussen het 30ste en 70ste levensjaar zo’n 3–5 cm kwijt; rond 80 jaar kan dat oplopen tot ongeveer 8 cm. Vrouwen verliezen doorgaans iets meer centimeter door hun grotere risico op botontkalking. Volledig tegengaan is niet mogelijk, maar vertraging wel. Krachttraining houdt spieren en botten steviger, voldoende calcium en vitamine D ondersteunen botgezondheid, en leefstijlkeuzes zoals niet roken, matig alcoholgebruik en regelmatige beweging helpen het proces te vertragen.
Kortom: krimpen hoort bij veroudering en wordt veroorzaakt door botafbraak, inzakking van wervels en schijfslijtage, maar leefstijl en sociale omstandigheden beïnvloeden hoe snel het gaat. Met gerichte leefstijlaanpassingen kun je verliezen beperken.