Waarom is het klein?
In dit artikel:
Insecten: hun formaat wordt door biologie bepaald. Insecten hebben een exoskelet en een ademhalingssysteem van tracheeën die zuurstof via kleine buisjes direct naar weefsels brengen. Door de wetmatigheden van schaalvergroting (vierkante-cubusprobleem) zou een exoskelet bij een veel groter lichaam relatief te zwaar worden en de tracheale zuurstoftoevoer ontoereikend. Daarom zijn megainsecten onpraktisch — al bestonden er in het verre verleden wél veel grotere soorten, zoals libellen met vleugelwijdtes tot zo’n 60 cm, waarschijnlijk mogelijk door destijds hogere zuurstofconcentraties in de atmosfeer.
Turners: kleinster lichaam, snellere draai. Turnsters en turners zijn gemiddeld relatief klein (vrouwen circa 1,50 m, mannen rond 1,67 m), omdat een lager traagheidsmoment bij hetzelfde afzetresultaat snellere rotaties in de lucht toelaat — cruciaal voor salto’s. Kleinere atleten hebben daarnaast vaak een gunstigere kracht‑gewichtsverhouding voor het tillen en beheersen van het eigen lichaam op ringen, rekstok en vloer. Bovendien werkt selectie mee: omdat kleine gymnasten vaker succes hebben, trekken ze meer jongeren aan en vormen ze de meerderheid binnen de sport.
Nederland: ooit veel groter, nu compact. Het grondgebied van het Koninkrijk der Nederlanden bereikte in 1815 een piek van ongeveer 2.149.000 km², grotendeels door overzeese bezittingen. In de decennia daarna viel het Rijk uiteen — België scheidde zich af in 1830 (definitief 1839), Luxemburg kreeg zelfstandige status, en na de Tweede Wereldoorlog volgde dekolonisatie van onder meer Indonesië, Nederlands‑Nieuw‑Guinea en Suriname; later kregen Aruba, Curaçao en Sint Maarten autonome status terwijl Bonaire, Saba en Sint Eustatius bijzondere gemeenten bleven. Sindsdien is Nederland uitgegroeid tot een klein Europees land van ongeveer 41.523 km² (rond plek 133 wereldwijd).
Klein bier: praktisch en cultureel ontstaan. In de middeleeuwen was bier hét veilige drankje — water werd als onbetrouwbaar beschouwd — maar een sterk, alcoholrijk bier was ongeschikt voor dagelijks gebruik. Brouwers maakten daarom twee hoofdcategorieën: dun of klein bier (goedkoop, laag in alcohol, geschikt als dagelijkse drank, zelfs voor kinderen) en dik of groot bier (sterker, voor feestelijke gelegenheden). De term klein bier leeft voort in de uitdrukking “dat is klein bier” om iets onbeduidends aan te duiden.
Kortom: in anatomie, sport, staatsvorming en drankcultuur zijn er uiteenlopende, goed verklaarbare redenen waarom “klein” vaak de norm of een voordeel is.