Waarom is blijvend afvallen zo lastig? Dit kun je doen tegen het jojo-effect

In dit artikel:

Afvallen lukt vaak nog wel, maar het nieuwe gewicht vasthouden blijkt voor veel mensen een hardnekkige strijd, vooral bij obesitas. Obesitasartsen Mariëtte Boon en Liesbeth van Rossum, die samen het boek *VET belangrijk 2.0* schreven, leggen uit dat het lichaam na gewichtsverlies automatisch terug wil naar een hoger gewicht. Dat komt niet alleen door gedrag, maar ook door biologische processen die ooit nuttig waren bij voedselschaarste: het lichaam slaat energie liever op als vet en reageert op minder eten alsof er tekorten dreigen.

Na flink afvallen verandert bovendien de hormonale balans. Het hongergevoel neemt toe door meer ghreline, terwijl verzadigingssignalen afnemen. Tegelijk heeft het lichaam minder energie nodig door het lagere gewicht en mogelijk verlies van spiermassa. Daardoor ligt opnieuw aankomen op de loer, zeker omdat vetcellen en immuuncellen bij obesitas een soort “geheugen” kunnen behouden, waardoor het lichaam makkelijker terugschakelt naar opslag.

Volgens Boon en Van Rossum vraagt blijvend gewichtsbehoud om meer beweging dan de standaardrichtlijn: voor mensen met obesitas 150 tot 200 minuten per week, en na afvallen zelfs 200 tot 300 minuten. Ook regelmatig opstaan, krachttraining en het behouden van spiermassa zijn belangrijk, omdat spieren ook in rust energie verbruiken. Hun boodschap: jojoën is niet simpelweg een kwestie van zwakke wil, maar van een lichaam dat stevig tegenwerkt.