Waarom is 90 procent van ons rechtshandig (en apen niet)?

dinsdag, 19 mei 2026 (12:56) - Quest.nl

In dit artikel:

Ongeveer 90 procent van mensen gebruikt vooral de rechterhand — een afwijking ten opzichte van andere primaten. Nieuw onderzoek van de University of Oxford bestudeerde gedrags- en lichaamsdata van meer dan 2.000 apen uit 41 soorten en komt met een plausibele verklaring: rechtop lopen en een groter brein liggen waarschijnlijk aan de basis van onze dominante rechterhand.

De onderzoekers voegden twee factoren toe aan hun analyse: de verhouding tussen armen en benen (een aanwijzing voor bipedie) en hersengrootte. Daardoor paste de rechtshandigheid van Homo sapiens wél in een evolutionair model. Wanneer voorouders op twee benen gingen lopen raakten de handen vrij voor andere taken zoals gereedschapgebruik en gebaren, wat handvoorkeuren mogelijk maakte. Aanvankelijk was die voorkeur niet per se rechts, maar naarmate het brein groter en complexer werd, verschoof en verstevigde de voorkeur richting de rechterhand.

Waarom precies de rechterhand de overhand kreeg, blijft onhelder. Een plausibele aanvullende verklaring is dat taal en spraak in de meeste mensen sterk in de linkerhersenhelft zijn gelokaliseerd — dezelfde helft die de rechterhand bestuurt — waardoor taalontwikkeling mogelijk samenliep met rechtsdominentie. De studie noemt tweeledige bipedie en toegenomen hersengrootte “waarschijnlijk belangrijke drijfveren”, maar erkent dat het vraagstuk niet volledig is uitgeklaard.

Kortom: rechtop lopen maakte de handen vrij, grotere hersenen versterkten handlatéraliteit, en taalspecialisatie kan hebben bijgedragen aan waarom juist de rechterhand dominant werd.