Waarom hersenchirurgen oefenen op bloemblaadjes en kippenpoten

In dit artikel:

Bij het Erasmus MC kunnen aankomende neurochirurgen hun vaardigheden oefenen in het SkillsLab, waar Victor Volovici nieuwe opleidingsmethoden ontwikkelt. Een redacteur krijgt daar in één middag een indruk van het vak, maar ontdekt dat een echte opleiding jaren duurt.

De training begint met goed observeren en het leren kennen van instrumenten. Met een 3D-geprinte schedelkap oefenen deelnemers het boren van een opening. Daarna leren ze onder een microscoop uiterst kleine hechtingen maken, eerst op fragiele bloemblaadjes. Daarbij zijn een stabiele houding, geduld en concentratie essentieel. Sensoren op de handen meten onder meer bewegingshoeken, soepelheid en trillingen. Zelfs muziek en omgevingsgeluid worden gebruikt om de omstandigheden van een operatie na te bootsen.

Volgens Volovici draait neurochirurgie niet alleen om technische handelingen. Chirurgen moeten loyaal, doortastend en voorzichtig zijn, fouten onderkennen en patiënten goed begeleiden. Communicatie is belangrijk, omdat mensen vaak angstig zijn en samen met de arts moeten beslissen of een operatie nodig is. Welke vaardigheden nodig zijn, hangt bovendien af van de specialisatie, zoals tumorresecties, biopsieën of het plaatsen van elektroden.

Veelvuldig oefenen moet spiergeheugen opbouwen. Dat gebeurt met uiteenlopende modellen en materialen, waaronder kippenpoten, placenta’s, ratten en gebalsemde hoofden. Uiteindelijk oefenen leerlingen onder begeleiding in echte operaties, waarbij ze stapsgewijs meer verantwoordelijkheid krijgen. Een donorbrein is geen volledige vervanging voor de operatiekamer: levend hersenweefsel is zachter, beweegt mee met de hartslag en gedraagt zich anders.

De redacteur blijkt na een middag oefenen nog lang niet klaar; een ervaren chirurg maakt normaal zestien hechtingen in dertig minuten. Voor iedere opleidingsplek zijn bovendien ongeveer twintig kandidaten. Ook na het behalen van een diploma moeten neurochirurgen blijven trainen om hun vaardigheden op peil te houden.