Waarom hebben beleggers geen last van de oorlogen en stijgt de aandelenbeurs gewoon?
In dit artikel:
Sinds de oorlog in Iran eind februari zijn brandstofprijzen sterk gestegen en voelen consumenten de druk in hun portemonnee. Toch blijven veel aandelenmarkten relatief onaangetast of zelfs in de plus. Patrick Verwijmeren, hoogleraar corporate finance aan de Erasmus School of Economics, verklaart dit door het fundamentele verschil tussen de reële economie (wat wij nu kopen en betalen) en de financiële markten (waar toekomstverwachtingen tellen).
Beleggers waarderen aandelen primair op basis van verwachte toekomstige winsten, niet op dagelijkse prijsveranderingen aan de pomp. Daardoor kan een tijdelijke stijging van olie- en benzineprijzen weinig invloed hebben op koersen als de markt denkt dat die hogere kosten niet langdurig zijn. Bovendien deden aandelen kort na het uitbreken van het conflict aanvankelijk een stap terug door onzekerheid, maar herstelden ze toen de vrees voor een langdurige escalatie afnam — verrassingen en nieuwe informatie sturen dus sterk de korte termijnreactie.
Niet alle sectoren merken echter even weinig van de spanningen. Defensie- en oorlogsgerelateerde bedrijven profiteren vaak doordat beleggers hogere toekomstige winsten verwachten; luchtvaartmaatschappijen en bedrijven met grote kerosinekosten of veel activiteiten in het Midden-Oosten ondervinden juist directe schade en zien hun winstverwachtingen dalen. Zulke sectorale verschillen verklaren waarom de algemene markt rustig kan lijken terwijl sommige ondernemingen wel degelijk lijden.
De invloed van particuliere beleggers is groter dan voorheen door gebruiksvriendelijke apps, maar institutionele partijen blijven de grootste sturing geven. Analisten bij banken en grote fondsen voeren continu scenarioanalyses uit en oordelen of een conflict structurele gevolgen zal hebben; hun inschatting dat dit doorgaans niet het geval is, dempt koersschokken.
Kortom: de beurs reageert vooral op langetermijnverwachtingen en verwachtingen over toekomstige winstgevendheid. De directe pijn van hogere brandstofprijzen ervaren consumenten nu, maar op de aandelenmarkt wordt vooral vooruitgekeken, waardoor de impact van oorlog en prijsstijgingen vaak minder zichtbaar is.