Waarom geloven complotdenkers allemaal in dezelfde specifieke theorieën?

In dit artikel:

Veel complottheorieën komen als een pakketje samen, maar niet alle waanideeën horen bij elkaar. Dat legt Amerikakenner en promovendus Hanne Nijtmans van de Rijksuniversiteit Groningen uit in een artikel over waarom complotdenkers vaak meerdere theorieën tegelijk aanhangen, terwijl sommige verhalen juist los van elkaar blijven staan.

Volgens Nijtmans draait complotdenken vaak om een diep gevoel van machteloosheid: wie weinig invloed op de wereld ervaart, zoekt al snel naar een kleine groep die wél aan de touwtjes zou trekken. Die vermeende elite kan bestaan uit politiek, wetenschap of media, en onder zo’n paraplu kunnen allerlei losse theorieën vallen. Ze noemt QAnon als voorbeeld van zo’n overkoepelend complot, waarin ideeën over satanistische pedofielen, coronacontrole en andere verhalen samenkomen in één groot wantrouwig wereldbeeld.

Dat verklaart ook waarom mensen die eenmaal geloven dat media misleiding verspreiden, sneller andere complottheorieën overnemen die op hetzelfde wantrouwen zijn gebaseerd. Theorieën over bijvoorbeeld de dood van Paul McCartney en een buitenaardse inval in Irak worden daarentegen zelden door dezelfde persoon geloofd, omdat ze niet onder dezelfde onderliggende complotstructuur vallen.