Waarom gaan sommige herinneringen een leven lang mee terwijl andere verdwijnen?

In dit artikel:

Wetenschappelijk recent werk hertekent hoe ervaringen veranderen in blijvende herinneringen: niet alleen hippocampus en cortex spelen een rol, maar ook de thalamus fungeert als dynamische poortwachter. Waar het klassieke model kortetermijnopslag aan de hippocampus en lange-termijnopslag aan de cortex toeschreef, tonen nieuwe bevindingen aan dat geheugenconsolidatie verloopt via meerdere moleculaire timers die op verschillende momenten in hippocampus, thalamus en uiteindelijk de voorste cortex aanspringen.

Eerst legt de hippocampus een verse herinnering vast. Vervolgens activeert een eerste timer in de thalamus mechanismen die die herinnering beschermen; later schakelt een tweede thalamische timer in om de herinnering te versterken. Pas als een timer in de voorste cortex zijn werk doet, stabiliseert de herinnering langdurig. Komen sommige stappen niet langs deze timers, dan vervagen de herinneringen snel. Storing in deze processen verzwakt de verbindingen tussen thalamus en cortex en kan leiden tot geheugenverlies.

Deze nieuwe, meerlaagse kijk verklaart waarom sommige vakantiedagen of sterke emotionele momenten haarscherp blijven, terwijl alledaagse anekdotes verdwijnen. Belangrijker nog: het inzicht opent mogelijk therapeutische wegen voor aandoeningen zoals Alzheimer. Als onderzoekers precies weten welke regio’s en moleculaire timers cruciaal zijn, zou het mogelijk worden beschadigde geheugenroutes te omzeilen of gezonde hersendelen taken te laten overnemen, zodat waardevolle herinneringen langer “boven water” blijven.