Waarom duizenden walvissen opeens naar de oostkust van Groenland trekken

In dit artikel:

Duizenden bultruggen, vinvissen en dwergvinvissen trekken tegenwoordig naar de oostkust van Groenland, waar ze samen voedsel zoeken. Enkele tientallen jaren geleden werden deze baleinwalvissen daar nauwelijks gezien. Onderzoekers uit Groenland, Denemarken en IJsland schrijven in Frontiers in Marine Science dat klimaatverandering waarschijnlijk de belangrijkste oorzaak is. Sinds ongeveer 2000 is het zeewater warmer geworden en is vooral in de zomer en herfst veel zee-ijs verdwenen. Daardoor zijn kustgebieden toegankelijk geworden die vroeger lang waren afgesloten.

De onderzoekers combineerden scheepswaarnemingen sinds 1987, vliegtuigtellingen uit 2015 en 2024, meldingen van Inuit-jagers en satellietzenders op vijftien walvissen. In 2024 schatten zij het aantal bultruggen in het onderzochte gebied op 3900, het aantal vinvissen op 5200 en het aantal dwergvinvissen op 6400. Het aantal waargenomen bultruggen steeg van nul vóór 2007 naar meer dan 150 in 2024.

De walvissen lijken hun nieuwe leefgebied te volgen vanwege de lodde, een kleine koudwatervis die zich sinds het midden van de jaren 2000 oostwaarts heeft verplaatst. In de magen van gevangen dwergvinvissen werd lodde aangetroffen; ook bultruggen en vinvissen worden vaak jagend gezien in gebieden waar deze vis voorkomt.

De drie soorten eten tijdens hun verblijf van ongeveer vier maanden naar schatting samen ruim 800.000 ton prooi. Dat kan de voedselverdeling beïnvloeden en inheemse soorten zoals de narwal onder druk zetten. Volgens onderzoeksleider Mads Peter Heide-Jørgensen laat de ontwikkeling zien hoe klimaatverandering het mariene ecosysteem van Groenland ingrijpend verandert.