Waarom deze therapeuten mensen met afasie soms vogels laten kijken

In dit artikel:

Vogelen kan mensen met afasie helpen om na een beroerte weer gemakkelijker contact te maken. Dat blijkt uit ervaringen van onderzoekers van de University of Montana, die een vogelprogramma ontwikkelden als onderdeel van intensieve taalrevalidatie. Hun aanpak wordt beschreven in het wetenschappelijke tijdschrift Frontiers in Bird Science.

Afasie ontstaat door hersenschade, bijvoorbeeld na een beroerte, en beïnvloedt vooral spreken en schrijven. Naar schatting krijgt ongeveer een derde van de mensen na een beroerte ermee te maken. Hoewel afasie niets zegt over iemands verstandelijke vermogens, kunnen gesprekken zo moeilijk worden dat mensen zich terugtrekken en het gevoel krijgen dat zij hun oude identiteit en sociale leven kwijtraken.

In Montana begonnen deelnemers met activiteiten binnen, zoals het bekijken van opgezette vogels en praten over uilen. Later gingen zij naar buiten om onder meer een nest van een Coopers sperwer te bekijken, met verrekijkers te werken en vogelgeluiden te herkennen. Deelnemers kunnen op hun eigen manier meedoen: door te praten, te wijzen, gebaren te maken of digitale hulpmiddelen te gebruiken. Daardoor is weinig taal nodig om toch gezamenlijk een onderwerp te delen.

Volgens de onderzoekers werkt vogelen om drie redenen. Vogels richten de aandacht van meerdere mensen op hetzelfde moment op hetzelfde onderwerp, maken communicatie zonder woorden mogelijk en kunnen deelnemers stimuleren ook buiten de therapie sociale activiteiten op te pakken. De interesse kan bovendien thuis tot nieuwe gesprekken leiden, bijvoorbeeld met een partner. Omdat vogels vrijwel overal voorkomen, kan de activiteit ook in de eigen omgeving worden voortgezet.

De onderzoekers benadrukken dat het doel niet is om gesprekken inhoudelijk eenvoudiger te maken, maar om mensen iets interessants te geven waarover zij willen communiceren. Wel is nog niet vastgesteld hoe groot het effect op het communicatieve vermogen is. Het huidige onderzoek beschrijft vooral de aanpak en de positieve ervaringen ermee. In vervolgonderzoek willen de onderzoekers de resultaten meten en nagaan of de methode breder toepasbaar is.