Waarom bossen niet alleen uit hoge bomen bestaan

In dit artikel:

Onderzoekers van Kyoto University hebben uitgezocht waarom in oude bossen bomen van verschillende hoogtes toch naast elkaar kunnen blijven bestaan. Hun studie, gepubliceerd in *Journal of Ecology*, laat zien dat boomsoorten niet alleen verschillen in hoeveel licht ze opvangen, maar vooral ook in hoe efficiënt ze dat licht gebruiken.

De wetenschappers onderzochten twaalf bospercelen in Hokkaido, Japan, verspreid over verschillende leeftijden. Ze brachten meer dan 2000 bomen van 51 soorten in kaart en combineerden veldmetingen met driedimensionale modellen van lichtinval. Daaruit bleek dat in jonge bossen vooral de hoogste bomen winnen: zij groeien door, terwijl kleinere bomen snel in de schaduw verdwijnen. In oudere bossen ontstaat juist meer ruimte voor soorten die weinig licht nodig hebben, omdat zij met een zuinige lichtbenutting kunnen overleven onder het bladerdak.

Volgens de onderzoekers draait de concurrentie in bossen dus om twee strategieën: grote bomen proberen boven alles uit te groeien, terwijl kleinere bomen zich aanpassen door het beschikbare zonlicht extreem efficiënt te benutten. Dat verklaart waarom oude bossen gelaagd zijn en vaak veel soorten bevatten. De bevindingen kunnen nuttig zijn voor bosbeheer en klimaatmodellen, omdat bossen een grote rol spelen in koolstofopslag en dus in het klimaat. De onderzoekers willen nu nagaan of dit patroon ook geldt in andere bossen, bijvoorbeeld in de tropen.