Waarom bijna alle vliegen hetzelfde vliegen, behalve muggen

In dit artikel:

Een nieuwe vergelijking van 133 soorten vliegen, muggen en verwanten laat zien dat hun manier van vliegen veel minder uiteenloopt dan biologen lang dachten. De studie, uitgevoerd door onderzoekers van Wageningen University & Research en gepubliceerd in PLOS Biology, suggereert dat natuurkundige en aerodynamische grenzen een grote rol spelen in hoe deze tweevleugelige insecten zich door de lucht bewegen.

De onderzoekers maten lichaams- en vleugelkenmerken van alle 133 soorten en analyseerden van 46 soorten ook de vlucht in detail. Daaruit bleek dat de meeste soorten opvallend vergelijkbare vleugelbewegingen en vliegpatronen gebruiken, ondanks hun grote variatie in leefomgeving, vorm en gedrag. Volgens de onderzoekers dwingt de fysica van het klapwieken evolutie in feite tot een beperkt aantal efficiënte oplossingen.

Muggen vormen daarop een duidelijke uitzondering. Zij slaan hun vleugels extreem snel op en neer, soms tot wel 1000 keer per seconde, waardoor hun vlucht relatief inefficiënt is. Die afwijking lijkt niet alleen te maken te hebben met voortstuwing, maar ook met geluid: het bekende gezoem speelt een rol bij partnerkeuze en voortplanting. Daardoor lijkt de vlucht van muggen meer op een kostbare seksuele vertoning dan op een optimale manier van vliegen.

De studie helpt volgens de onderzoekers beter begrijpen hoe evolutie wordt gestuurd door natuurwetten. Bovendien kan die kennis nuttig zijn voor de ontwikkeling van drones en voor onderzoek naar muggenbestrijding, bijvoorbeeld bij soorten die ziekten overbrengen.