Waarom begin je in bed opeens met piekeren en hoe stop je daar mee?
In dit artikel:
Nachtelijk piekeren voelt vaak heftiger dan zorgen overdag, omdat verschillende systemen in het brein dan uit balans raken. Neurowetenschapper Job van den Hurk van Maastricht University legt uit dat piekeren op zichzelf een beschermende functie heeft: de hersenen simuleren mogelijke gevaren en bedenken alvast hoe je daarop kunt reageren. Dat vermogen heeft mensen evolutionair geholpen om sneller met dreigende situaties om te gaan.
Overdag wordt dit alarmsysteem afgeremd door de prefrontaalkwab, een hersengebied aan de voorkant van het brein. Die helpt emoties te reguleren, gedrag te sturen en problemen te relativeren. Volgens Van den Hurk gaat dit gebied ’s avonds in een sluimerstand en blijft het ’s nachts slechts beperkt actief. Het interne alarmsysteem blijft daarentegen wel functioneren, waardoor zorgen en rampscenario’s vrij spel krijgen. Problemen die overdag mee lijken te vallen, kunnen midden in de nacht daardoor enorm groot aanvoelen.
Slaaptekort, stress en vermoeidheid kunnen de werking van de prefrontaalkwab bovendien ook overdag verminderen. Dat verklaart waarom mensen na een slechte nacht sneller geïrriteerd of emotioneel reageren.
Wie ’s nachts ligt te malen, hoeft volgens Van den Hurk niet meteen te denken dat er iets mis is. Het brein probeert juist veiligheid te creëren, maar is op dat moment minder goed in relativeren. Zijn advies: beschouw nachtelijke gedachten niet als betrouwbare raadgevers en neem ingrijpende beslissingen, zoals ontslag nemen of verhuizen, pas nadat je hebt geslapen.
Vandaag Inside: Wilders uit stevige kritiek tegen Paternotte: 'Jetten wordt een soort stagiair van Buma!'