Waar komen gedachten vandaan?
In dit artikel:
De video behandelt de vraag waar gedachten vandaan komen en of mensen een vrije wil hebben. In 1965 ontdekten de Duitse neurowetenschappers Hans Kornhuber en Lüder Deecke dat bij proefpersonen al ongeveer één seconde voordat zij vrijwillig een vinger bewogen, activiteit ontstond in de motorische hersenschors. Dit zogenoemde Bereitschaftspotential leek erop te wijzen dat de hersenen een beweging voorbereiden voordat iemand zich bewust is van zijn besluit.
Benjamin Libet bouwde hier in de jaren tachtig op voort. Volgens zijn experiment begon de hersenactiviteit ongeveer een halve seconde vóór de beweging, terwijl proefpersonen hun bewuste besluit pas circa 200 milliseconden daarvoor situeerden. Dat leidde tot de conclusie dat vrije wil niet bestaat, maar die uitleg is volgens de video te kort door de bocht.
Neurowetenschappers zien het Bereitschaftspotential tegenwoordig mogelijk eerder als een algemeen voorbereidingsproces dan als het precieze moment waarop een besluit wordt genomen. Dat onze hersenen een keuze voorafgaand aan het bewustzijn voorbereiden, betekent bovendien niet automatisch dat die keuze willekeurig of volledig onvrij is. De belangrijkste conclusie is wellicht dat het bewuste ‘ik’ gedachten en beslissingen niet altijd als eerste veroorzaakt, maar ze achteraf vooral vertelt en interpreteert.
Vandaag Inside: Wilfred vraagt Frank van Leeuwen In de Wandelgangen: 'Heeft Welmoed Sijtsma meer talent dan jij?'