Vulcan verliest 40 satellieten, Starship vangt zichzelf: een week van extremen
In dit artikel:
De internationale ruimtevaartweek van november 2026 werd gekenmerkt door een scherp contrast. SpaceX boekte op 13 november bij Starbase in Texas een belangrijke mijlpaal: tijdens de vijftiende Starship-vlucht werd de bovenste trap na ruim twintig uur in de ruimte voor het eerst door de Mechzilla-vangarmen op de lanceerbasis opgevangen. Starship bracht eerst 26 Starlink V3-satellieten in een baan om de aarde en keerde daarna gecontroleerd terug. De Super Heavy-booster kende minder succes. Door een te lage brandstofmassa werd de boostback-motorontsteking afgebroken en werd de booster naar een landingsgebied in de Golf van Mexico geleid, waar hij verloren ging. De geslaagde terugwinning van de upperstage brengt SpaceX dichter bij een volledig herbruikbaar transportsysteem, dat ook van belang is voor toekomstige Artemis-missies.
Een dag later mislukte de vijfde Vulcan-vlucht van United Launch Alliance (ULA), die op 15 november vanaf Cape Canaveral vertrok. Ongeveer tien minuten na de lancering trad een storing op, waardoor veertig satellieten voor Amazons internetnetwerk Amazon Leo niet in een baan om de aarde kwamen. Het is de eerste mislukte missie in de twintigjarige geschiedenis van ULA. De Vulcan had eerder ongeveer negen maanden aan de grond gestaan voor onderzoek naar de BE-4-motoren en vastebrandstofboosters, maar het is nog niet bekend of die werkzaamheden verband houden met het incident. Een technisch onderzoek kan maanden duren.
Ook buiten de commerciële lanceersector waren er belangrijke ontwikkelingen. De Europese Euclid-ruimtetelescoop publiceerde op 12 november haar eerste grote gegevenspakket. Dat bevat een mozaïek van bijna 500 gigapixel, opgebouwd uit 740 waarnemingen en goed voor 367 vierkante graad aan noordelijke hemel. Euclid onderzoekt vooral donkere materie en donkere energie. De Europese Hera-sonde stuurde daarnaast een nieuwe opname van de planetoïde Didymos. Hera reist naar Didymos en zijn maantje Dimorphos om de gevolgen van de DART-inslag uit 2022 te onderzoeken, die de omlooptijd van Dimorphos met 33 minuten verkortte.
Rocket Lab lanceerde op 14 november vanaf Nieuw-Zeeland zijn honderdste Electron-raket. De missie bracht de Japanse radarsatelliet YAMATSUMI-II naar een baan op 575 kilometer hoogte. Ook de twee door Rocket Lab gebouwde ESCAPADE-sondes van NASA vervolgden hun reis naar Mars; hun aankomst staat gepland voor september 2027.
China meldde ten slotte een record op het ruimtestation Tiangong. Onderzoekers koelden een wolk rubidiumatomen tot 9,7 picokelvin, aanzienlijk lager dan het vorige Duitse record van 38 picokelvin. De wolk bleef zeven seconden stabiel, mede dankzij de microzwaartekracht. De bemanning van Shenzhou-23 voerde daarnaast experimenten uit met onder meer straling, planten, spieren, botten en het immuunsysteem. De week laat daarmee zowel de kwetsbaarheid van raketlanceringen als de voortdurende vooruitgang in herbruikbare ruimtevaart en wetenschappelijk onderzoek zien.
Vandaag Inside: Wilfred Genee confronteert Merel Ek In de Wandelgangen: 'Zat jij mij gewoon een beetje belachelijk te maken?!'