Vrouwtjes weten misschien niet wat ze willen en dat versnelt de evolutie

In dit artikel:

Onderzoekers van de universiteiten van Freiburg en Swansea concluderen dat pronkkenmerken bij mannetjesdieren gemiddeld ongeveer twee keer sneller evolueren dan wapens. Ze onderzochten meer dan vijfhonderd soorten en vergeleken onder meer stekels met oogstelen, bijtkracht met keelzakken, sporen met nek kleur, slagtanden met roepfrequenties en hoektanden met stemhoogte.

De verklaring ligt volgens hun wiskundige model in de veranderlijke voorkeur van vrouwtjes. Die voorkeur is erfelijk, maar kan in kleine populaties door toeval langzaam verschuiven. Mannetjes moeten hun kleuren, geluiden of andere pronkelementen daardoor voortdurend aanpassen om aantrekkelijk te blijven. Wapens, zoals geweien, slagtanden en hoektanden, hebben daarentegen een stabieler voordeel: een groter of sterker wapen helpt doorgaans bij gevechten. Daardoor evolueren ze in een vaste richting totdat de voordelen niet meer opwegen tegen de energiekosten.

In vier van de vijf vergelijkingen veranderde het pronkkenmerk sneller dan het bijbehorende wapen. De onderzoekers benadrukken echter dat dit resultaat voorzichtig moet worden geïnterpreteerd. Het verschil kwam alleen naar voren met een model waarin kenmerken naar een ideale waarde terugveren en pas nadat voor lichaamsgrootte was gecorrigeerd. Die correctiemethode is omstreden. Bovendien werd de voorkeur van vrouwtjes niet rechtstreeks gemeten. Veranderingen in die voorkeur zitten daardoor automatisch verwerkt in de snelheid van pronkkenmerken, waardoor de methode het gevonden verschil deels kan hebben veroorzaakt.