Vrijwilligerswerk houdt je brein gezond

In dit artikel:

Nederland vergrijst en dat vergroot het aantal mensen met dementie: momenteel ongeveer 320.000 in Nederland, mogelijk oplopend naar 390.000 rond 2030. Tegelijkertijd suggereert nieuw onderzoek van de University of Texas at Austin (2025) dat hulp aan anderen ook je eigen hersenen kan beschermen.

De onderzoekers analyseerden gegevens van meer dan 30.000 deelnemers (1998–2020). Mensen rapporteerden of en hoeveel uur ze in het afgelopen jaar georganiseerd vrijwilligerswerk deden of onbetaald hulp gaven aan niet-huishoudelijke vrienden, buren of familie. Na correctie voor factoren als fysieke gezondheid, inkomen en opleiding bleek dat periodiek vrijwilligerswerk de cognitieve achteruitgang vertraagt met ongeveer 15–20 procent.

Belangrijke praktische uitkomsten: het effect bouwt op bij voortdurende deelname en je hoeft geen fulltime inzet te leveren — twee tot vier uur per week volstaat al. Activiteiten kunnen uiteenlopen van zorgen voor iemand met dementie of taalles geven tot buurtactiviteiten organiseren of fysiek helpen met verhuizen. Vooral voor oudere volwassenen, die het hoogste risico op dementie lopen, kan dit een eenvoudige, laagdrempelige manier zijn om hun cognitieve weerbaarheid te ondersteunen.

Naast de mogelijke bescherming tegen cognitieve achteruitgang levert vrijwilligerswerk ook emotionele en sociale voordelen — zingeving, contact en dankbaarheid — wat op zichzelf al de moeite waard is. De studie sluit aan bij ideeën over ‘cognitieve reserve’: mentale en sociale stimulatie helpen hersenfuncties langer te behouden. Kortom: anderen helpen is zowel goed voor de gemeenschap als een verstandige manier om je eigen brein actief te houden.