Voor het eerst zo diep in N159 gekeken: Webb onthult een verborgen generatie sterren

In dit artikel:

De James Webb-ruimtetelescoop heeft de stervormingsregio N159 in de Grote Magelhaense Wolk veel gedetailleerder in beeld gebracht dan eerdere Hubble-waarnemingen. N159 ligt op ongeveer 160.000 lichtjaar van de aarde, beslaat circa 425 lichtjaar en bevindt zich ten zuiden van de Tarantulanevel.

Met Webb’s NIRCam onderzochten astronomen het gebied in tien infraroodfilters. Daarmee brachten ze meer dan 300.000 bronnen in kaart, waaronder zeer zwakke sterren en sterren-in-wording die jonger zijn dan een half miljoen jaar. De verschillende filters maakten het mogelijk om jonge sterren, oudere sterren en protosterren — objecten die nog geen waterstoffusie zijn begonnen — van elkaar te onderscheiden.

De waarnemingen bevestigen dat de stervorming zich van oost naar west door N159 verplaatst. Het oostelijke deel, N159E, bevat verder ontwikkelde, hete zware sterren en de compacte Papillonnevel. In het westelijke deel, N159W, zitten juist meer jonge protosterren die nog verborgen zijn in gas en stof. Straling en sterrenwinden van eerdere generaties kunnen dat gas samendrukken en zo nieuwe stervorming stimuleren: een proces dat sequentiële stervorming heet.

De studie, geleid door astrofysicus Nolan Habel, bouwt voort op Hubble-opnamen uit 1999, 2016 en 2025. De combinatie van Hubble’s lange meetreeks met Webb’s diepe infraroodbeelden maakt N159 tot een van de best onderzochte stervormingsgebieden buiten de Melkweg. Omdat de Grote Magelhaense Wolk ongeveer half zoveel zware elementen bevat als de zon, biedt N159 bovendien inzicht in stervorming onder omstandigheden die meer lijken op die van het vroege heelal.