Voor het eerst bouwden wetenschappers een wandelende machine uit eiwitten

In dit artikel:

Onderzoekers uit Australië, Duitsland, Groot-Brittannië en Zweden hebben voor het eerst een kunstmatige eiwitmotor gebouwd die echt langs een spoor kan bewegen en in principe stap voor stap te sturen is. Hun ontwerp, beschreven in Nature Nanotechnology, heet Tumbleweed en bestaat uit drie “poten” die zich aan DNA vasthechten. Welke poot grip krijgt, hangt af van de aanwezigheid van specifieke hulpstoffen: tryptofaan, kobalt of SAM. Daardoor kunnen de wetenschappers bepalen wanneer het moleculaire apparaat een stap zet en in welke richting het loopt.

De doorbraak is belangrijk binnen de synthetische biologie, waar al decennialang geprobeerd wordt een eigen versie te maken van de uiterst efficiënte motortjes die levende cellen gebruiken. Eerdere kunstmatige systemen werkten wel met kleine moleculen of DNA, maar kwamen niet in de buurt van de snelheid en precisie van natuurlijke eiwitmotoren. In plaats van een volledig nieuw eiwit vanaf nul te ontwerpen, bouwden de onderzoekers hun motor uit bestaande eiwitdelen, als een soort slimme legoconstructie. Daarmee zetten ze een grote stap richting bruikbare nanomachines die in de toekomst misschien ingezet kunnen worden in biomedisch onderzoek of gerichte moleculaire taken.