Voor het eerst betrapt: de zeebodem terwijl hij zichzelf maakt

In dit artikel:

Voor het eerst hebben wetenschappers daadwerkelijk kunnen vastleggen hoe nieuwe zeebodem ontstaat. Het gebeurde in de zuidelijke Indische Oceaan, bij een afgelegen onderzeese bergrug ten zuiden van het eiland (Nieuw-)Amsterdam, waar tektonische platen langzaam uit elkaar trekken. Een internationale onderzoeksgroep zette daar een uitzonderlijk uitgebreid meetnetwerk neer met hydrofoons, akoestische bakens, een drukmeter en sonaropnames vanaf een schip, om de beweging van de oceaanbodem vrijwel continu te volgen.

Slechts twee maanden na de installatie liet de breuklijn zich heftig gelden. Op 26 april 2024 volgde een reeks bevingen die zich snel over de vallei verplaatste, waarna de bodem in enkele dagen meer dan vier meter inzakte. Het grootste deel van die verzakking gebeurde al binnen zestien uur, terwijl de vallei tegelijkertijd meer dan een meter breder werd. Daarmee zagen de onderzoekers in realtime hoe een plaat verder openscheurde en nieuw gesteente uit de diepte naar boven kon komen — een zeldzame blik op een proces dat normaal gesproken verborgen blijft onder kilometers water.