Vier manieren waarop bosbranden tornado's, bliksem en ander extreem weer veroorzaken

In dit artikel:

Grote bosbranden worden niet alleen door het weer beïnvloed; zodra ze heet en omvangrijk genoeg zijn, kunnen ze zelf weersystemen veroorzaken. De intense hitte laat lucht boven de brand snel opstijgen. Daardoor kunnen draaiende vuurwervels of vuurtornado’s ontstaan, die meestal beperkt blijven tot het brandgebied.

De opstijgende rookpluim bevat hete gassen en waterdamp. Die waterdamp condenseert hogerop tot een pyrocumulus, oftewel een vuurwolk. Bij krachtige branden kan zo’n wolk uitgroeien tot een pyrocumulonimbus: een door de brand veroorzaakte onweersbui. In deze buien kan bliksem ontstaan. Die kan nieuwe brandhaarden buiten het oorspronkelijke gebied veroorzaken, zoals eind juli bij Saumos in het zuidwesten van Frankrijk gebeurde.

Ook rook die honderden of duizenden kilometers wordt meegevoerd, beïnvloedt het weer. Rookdeeltjes bieden waterdamp extra condensatiekernen, waardoor wolkendruppels kleiner blijven en regen later of verderop kan vallen. Dat maakt neerslag moeilijker te voorspellen.

Rook kan bovendien het bliksempatroon veranderen. In sommige rookrijke onweersbuien bestaat meer dan 40 procent van de grondbliksem uit positieve ontladingen; in extreme gevallen is dat meer dan 90 procent, tegenover normaal ongeveer 10 procent. Positieve bliksem is krachtiger en vergroot daardoor het risico op nieuwe branden en schade aan mensen en infrastructuur.