Verkeersaso's kunnen hun borst natmaken: de geluidsflitspaal slingert je op de bon

In dit artikel:

In woonwijken veroorzaken scheurende motoren en loeiende uitlaten veel overlast. Om overtreders beter te kunnen opsporen zet Rotterdam dit voorjaar een proef op met zogenoemde “geluidsflitspalen”: systemen die met meerdere microfoons en een camera vaststellen welke passerende auto of motor te veel geluid produceert.

Het beboeten van lawaaimakers is tot nu toe lastig. Geluidsregels zijn complex (auto’s vallen in verschillende klassen, met een absolute bovengrens rond 95 dB) en traditionele meetmethodes vereisen dat een meter dicht bij de uitlaat wordt gehouden. Bovendien geven veel klachten betrekking op rijdende voertuigen op drukke wegen, waar enkelvoudige microfoons niet betrouwbaar kunnen bepalen welke bron het lawaai veroorzaakt.

Bedrijven en onderzoekers werken al enkele jaren aan oplossingen. Sorama, een spin-off van de TU Eindhoven, maakt geluidscamera’s met arrays van tientallen microfoons (hun systeem telt 64 microfoons) gecombineerd met beeldregistratie. Door geluid op meerdere plekken tegelijk op te vangen, kan het systeem met een heatmap aangeven waar het brongeluid vandaan komt, zodat ook twee naast elkaar rijdende voertuigen uit elkaar gehouden worden. Technisch is dat vergelijkbaar met hoe onze twee oren richting en beweging van geluid lokaliseren, maar dan met veel meer “oren”.

Een eerder knelpunt was het meten van lage tonen (dieper motorgebrom of bastonen van muziek): daarvoor moeten microfoons ver uit elkaar staan omdat lage geluidsgolven langer zijn. Sorama en andere ontwikkelaars lossen dit deels op door signalen in hogere frequenties en harmonischen mee te nemen, zodat ook lage tonen indirect zichtbaar worden. Daarnaast wordt gewerkt aan AI die geluiden kan classificeren — bijvoorbeeld motor versus personenauto of vrachtwagen — wat de bewijskracht vergroot.

De Rotterdamse proef moet uitwijzen of de data van deze geluidscamera’s juridisch toereikend zijn om boetes op te baseren. Alleen als het Openbaar Ministerie overtuigd raakt van de betrouwbaarheid, kunnen overtreders daadwerkelijk een boete verwachten. Tot die tijd blijft de inzet vooral gericht op het beter kunnen aanwijzen van bronnen van geluidsoverlast en het verzamelen van overtuigend bewijs dat eerder met conventionele meetmiddelen lastig te halen was.