Verdwijnt onze creativiteit door AI?

donderdag, 29 januari 2026 (15:11) - Quest.nl

In dit artikel:

Generatieve AI ontwikkelt zich razendsnel en kan steeds makkelijker teksten, beelden, video’s en muziek produceren. Onderzoekers van de Université de Montréal vergeleken in een omvangrijke studie (meer dan 100.000 menselijke deelnemers) de creativiteit van mensen met die van AI-systemen gebaseerd op grote taalmodellen. Doel was vast te stellen hoe creatief deze systemen echt zijn ten opzichte van mensen.

De belangrijkste bevindingen: sommige AI‑modellen overtreffen het gemiddelde menselijke niveau, maar ze halen niet de prestaties van de meest creatieve mensen. De deelnemers in de bovenste helft van creativiteit scoorden beter dan alle geteste AI-systemen. Dat betekent dat de allerbeste menselijke makers nog steeds een streepje voor hebben.

Daarnaast blijkt creativiteit van AI sterk instelbaar via de zogenaamde “temperatuur”‑parameter: een hogere temperatuur maakt de woordkeuzes willekeuriger en daarmee origineler, maar vergroot ook de kans op fouten en onzin. Met een hoge temperatuur kan een systeem bijvoorbeeld tot 72% van de deelnemers overtreffen, maar tegen een prijs in betrouwbaarheid.

Een ander belangrijk punt is de afhankelijkheid van mensen: AI reageert op de instructies die mensen geven. Gedetailleerde, sturende prompts leveren voorspelbaarder werk; expliciet vragen om meer willekeur of originaliteit beïnvloedt het modelgedrag. Daardoor is veel van het creatieve resultaat in werkelijkheid een product van mens en machine samen.

Praktische implicatie: AI is een krachtige aanvulling voor ideeën en productie, maar voor topcreativiteit en betrouwbare output blijft menselijk denken cruciaal. Organisaties doen er goed aan AI te gebruiken als hulpmiddel, met bewust prompt‑ontwerp en toezicht om zowel creativiteit als kwaliteit te bewaren.