Varkensnier zorgde dat nierpatiënt negen maanden lang zonder dialyse kon

In dit artikel:

Een genetisch gemodificeerde varkensnier heeft bij de 66-jarige Amerikaan Tim Andrews 271 dagen gewerkt. Daarmee is een nieuw record gevestigd en kon Andrews negen maanden zonder dialyse wachten op een geschikte menselijke donornier.

De nier werd in januari 2025 in het Mass General Brigham-ziekenhuis in Boston getransplanteerd door een team onder leiding van transplantatiearts Leonardo Riella. Het orgaan kwam van een klein varkensras en was aangepast om afstoting te beperken: onderzoekers verwijderden suikers waartegen het menselijk lichaam antistoffen maakt en voegden zeven menselijke genen toe. Andrews kreeg daarnaast afweeronderdrukkende medicijnen.

Aanvankelijk functioneerde de nier goed en kon Andrews zijn normale leven hervatten. Na zes maanden kreeg hij echter een moeilijk behandelbare infectie met Staphylococcus aureus. Toen artsen zijn medicatie verminderden, raakten de bloedvaten van de varkensnier beschadigd. De nier werd na 271 dagen verwijderd. Andrews moest vervolgens ongeveer drie maanden dialyseren, totdat hij in januari 2026 een menselijke nier kreeg. Het is de eerste keer dat een varkensnier aantoonbaar als overbrugging naar een menselijke transplantatie diende.

Volgens Riella kunnen dergelijke transplantaties patiënten de zware belasting van dialyse besparen en mogelijk helpen bij de grote schaarste aan menselijke donororganen. Het onderzoek bevindt zich nog in een experimentele fase. Het team heeft inmiddels vijf transplantaties uitgevoerd; bij een ander geval zou het record van Andrews al zijn verbeterd. Immunoloog Michelle Willicombe noemt de resultaten veelbelovend, maar wijst ook op onzekerheid over de hoge kosten. In de Verenigde Staten dialyseren circa zes miljoen mensen, tegen ongeveer 90.000 euro per patiënt per jaar. Naast varkensorganen blijven daarom ook kunstnieren en technieken om donororganen te verbeteren belangrijk.