Van lancering tot interstellaire ruimte: Voyager 1 viert 49 jaar missie

In dit artikel:

NASA’s Voyager 1 werd op 5 september 1977 gelanceerd vanaf Cape Canaveral en viert inmiddels 49 jaar in de ruimte. De sonde had oorspronkelijk een levensduur van vijf jaar, maar is uitgegroeid tot het verst verwijderde menselijke object. Voyager 1 werd zestien dagen na Voyager 2 gelanceerd, maar kreeg dankzij een snellere route als eerste de doelgebieden Jupiter en Saturnus in beeld.

Tijdens de passage langs Jupiter in maart 1979 ontdekte Voyager 1 onder meer een zwak ringsysteem en de manen Thebe en Metis. De belangrijkste ontdekking waren actieve vulkanen op Io, het eerste bewijs van vulkanisme buiten de aarde. Bij Saturnus, dat de sonde in november 1980 bereikte, werden drie manen en de G-ring ontdekt. Metingen van Titan wezen op een stikstofrijke atmosfeer en voedden het vermoeden dat er meren van vloeibaar methaan op de maan aanwezig waren. Dat werd later door de Cassini-missie bevestigd.

De zwaartekrachtsslinger langs Titan veranderde de koers van Voyager 1. Daardoor kon de sonde Uranus en Neptunus niet bezoeken, maar werd hij wel op een traject uit het zonnestelsel gebracht. Op 25 augustus 2012 passeerde Voyager 1 als eerste door mensen gemaakte object de heliopauze, de grens tussen de invloed van de zonnewind en de interstellaire ruimte. De sonde reist daar met ongeveer 61.100 kilometer per uur verder en bevindt zich inmiddels op circa 25,9 miljard kilometer van de aarde.

In 1990 maakte Voyager 1 op verzoek van astronoom Carl Sagan de beroemde ‘Pale Blue Dot’-foto, waarop de aarde als een klein blauw punt zichtbaar is. De camera’s werden daarna uitgeschakeld om energie te besparen. Vijf instrumenten verzamelen nog steeds gegevens. Ook draagt de sonde een Gouden Plaat met geluiden, muziek en begroetingen in 55 talen, bedoeld als boodschap aan een eventuele buitenaardse beschaving.

De energievoorziening vormt inmiddels de grootste beperking. De radio-isotopengenerator levert steeds minder stroom, waardoor NASA instrumenten en verwarmingen uitschakelt. Naar verwachting valt het contact rond 2030 weg. Daarna zal Voyager 1 zijn tocht door de Melkweg voortzetten, met aan boord een blijvende herinnering aan de aarde en aan wat menselijke samenwerking en nieuwsgierigheid kunnen bereiken.