Uit de Praktijk: Ben je als arts wel geschikt om patiënt te zijn?

In dit artikel:

Orthopedisch chirurg Lisette Langenberg beschrijft in haar wekelijkse column hoe medische kennis het eigen ziektebeeld kan vertekenen: vanaf de eerste colleges leer je symptomen herkennen, wat al snel leidt tot het zogenoemde Medical Student Syndrome — het idee dat je zelf de aandoeningen hebt waarover je leert. Een Saudisch onderzoek uit 2023 onder 544 studenten laat zien dat ongeveer 1 op de 20 hierdoor flinke stress ervaart en meer dan 1 op de 10 erdoor in hun studie wordt beperkt.

Langenberg illustreert dat dit niet alleen studenten treft. Collega’s en familieleden in de zorg geven voorbeelden van overmatige zorgvrees: een arts die door opgebouwde stress per ongeluk diesel in een benzineauto tankte, en haar eigen eerste zwangerschap waarin eerdere ervaringen tijdens co-schappen in Tanzania leidden tot een snel geschetst doemscenario toen haar bevalling vroeg begon en de baby in stuit lag. Een geruststellend gesprek met kinderartsen corrigeerde dat vertekende beeld en minderde haar angst.

Thuis leverde dezelfde beroepsblik ook discussies op: gezwollen enkels van haar grootmoeder werden onderwerp van een differentiaaldiagnose tussen nier- en hartfalen, bloedarmoede of eenvoudigweg te weinig beweging — illustrerend hoe verleidelijk het is om mee te denken. Tegelijkertijd waardeert ze het om zelf patiënt te mogen zijn en erkent ze de hulp van collega’s die met feiten en perspectief de onrust kunnen wegnemen.

Kort: diepe medische kennis vergroot het risico op zelfdiagnose en stress, maar open gesprekken met collega’s en het loslaten van het professionele denkkader kunnen helpen om realistische inschattingen en rust terug te krijgen.