The Odyssey in Nederland: Breda had in 1590 zijn eigen paard van Troje

In dit artikel:

In maart 1590 veroverden Nederlandse troepen het door Spanje bezette kasteel van Breda met een list die later bekend werd als het Turfschip van Breda. Schipper Adriaan van Bergen voer met een lading turf de stad binnen, terwijl in het ruim ongeveer 75 Nederlandse soldaten verborgen zaten. De operatie was zorgvuldig voorbereid door Maurits van Oranje en mogelijk al eerder bedacht door Willem van Oranje: via een vertrouwde turflevering moesten de soldaten ongemerkt de vesting binnendringen.

De actie dreigde nog mis te lopen toen de Italianen in Spaanse dienst de turf te snel wilden lossen en doordat het schip vertraging opliep door laag water en praktische problemen aan boord. Uiteindelijk lukte het de Nederlanders toch om in de nacht van 2 op 3 maart het kasteel binnen te komen. Omdat de wacht sliep en veel soldaten carnaval vierden, konden de verborgen troepen snel uit het ruim komen en de verdediging overrompelen. Na gevechten gaven de Italianen zich over; hun bevelhebber Paolo Antonio Lanciavecchia kreeg nog een vrije aftocht in ruil voor betaling.

De operatie kostte de Nederlanders slechts één dode, terwijl aan Spaanse zijde 37 doden vielen. Maurits’ troepen namen Breda daarna definitief in, al bleek de winst tijdelijk: de stad zou later weer terugvallen aan Spaanse handen. Toch gold de actie als een belangrijke morele opsteker voor de opstandige Nederlandse gewesten tijdens de Tachtigjarige Oorlog.