Tegenovergestelde van een narcist: wat is een echoïst?

In dit artikel:

Echoïsme beschrijft mensen die zichzelf voortdurend wegcijferen en de aandacht vermijden — het tegenovergestelde van narcisme. De term verwijst naar de mythologische nimf Echo, die alleen andermans woorden kon herhalen, en werd in 2005 geïntroduceerd door psychoanalyticus Dean Davis voor wie laag scoort op narcistische trekken: ongemak bij complimenten, bij voorkeur achter de schermen werken, niet over zichzelf praten en kansen laten liggen omdat ze zichzelf niet naar voren schuiven.

De Amerikaanse therapeut Craig Malkin suggereert dat echoïsme kan ontstaan na relaties met narcistische partners, waarbij eigen behoeften jarenlang ondergeschikt raken of mensen juist alles doen om geen narcist te worden. Volgens hem kan dat langdurig wegcijferen leiden tot somberheid en spanning. Malkin benadrukt tegelijk dat echoïsme geen psychiatrische diagnose is maar een karaktertrek: “Echoïsme is geen diagnose. Je moet het beschouwen als een karaktereigenschap.”

Wetenschappelijk bewijs voor echoïsme ontbreekt grotendeels; er is weinig onderzoek en de term staat niet in de DSM-5, het handboek voor psychische stoornissen. Voor opname in de DSM-5 is nodig dat een eigenschap duidelijk het dagelijks functioneren schaadt, iets wat nog niet is aangetoond voor echoïsten. Narcisme als problematische persoonlijkheidsstoornis staat daarentegen wel beschreven.

Praktisch advies uit het artikel: herken je jezelf in het altijd opzij zetten van je behoeften, dan kun je jezelf echoïst noemen, maar realiseer je dat enige mate van zelfgerichtheid soms noodzakelijk en gezond is — neem af en toe dat laatste koekje en zorg dat je eigen grenzen telt.