Stroomnet bereikt kritieke grens: vanaf 1 juli verandert alles voor nieuwe aansluitingen
In dit artikel:
In delen van het netwerk van netbeheerder Enexis is de capaciteit al bereikt en vanaf 1 juli 2026 verandert de verdeling van wat nog wél kan worden aangesloten. Enexis signaleerde afgelopen winter 22 kritieke netdelen; in zeven daarvan is het netwerk feitelijk “op slot”: Eindhoven West, Helmond Zuid, Den Bosch Noord, Oss, Tilburg Noord en Uden. In deze gebieden komt vanaf die datum geen extra capaciteit meer vrij uit bestaande reserveringen voor kleinverbruikers (huishoudens, mkb, laadpalen).
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) introduceert een nieuw prioriteringskader dat aansluitingen voortaan beoordeelt op maatschappelijk belang. Cruciale functies zoals ziekenhuizen, onderwijsinstellingen, duurzame energieprojecten en vitale infrastructuur kunnen voorrang krijgen via prioriteringsverzoeken. Voor anderen — waaronder woningbouwprojecten, kleine bedrijven en individuele consumenten — betekent dit mogelijke wachttijden en regionale ongelijkheid: sommige regio’s blijven uitbreiden, andere lopen vast.
Belangrijke wijziging: netbeheerders stoppen met het vooraf reserveren van capaciteit voor toekomstige kleinverbruikers. Vanaf 1 juli 2026 komen alle nieuwe aanvragen op één wachtlijst; toewijzing gebeurt zowel op volgorde van binnenkomst als op basis van maatschappelijke prioriteit. Bovendien geldt tot 1 januari 2027 dat vrijkomende capaciteit eerst wordt toegewezen aan projecten met maatschappelijke prioriteit, vervolgens aan overige aanvragers.
Praktische gevolgen voor huishoudens en kleine ondernemers zijn concreet: nieuwbouwwoningen, bedrijfspanden, warmtepompen, laadpalen en elektrische kookplaatinstallaties kunnen vertraging oplopen of tijdelijk onmogelijk zijn in de drukke gebieden. Omdat het probleem plaatselijk is, verschuift de aandacht ook naar wanneer stroom wordt gebruikt — laden buiten piekuren wordt belangrijker.
Netuitbreiding wordt weliswaar ingezet — Enexis noemt dat “de grootste uitbreiding ooit” — maar is niet snel genoeg vanwege personeelstekorten en langdurige vergunningstrajecten. Daarom ligt de nadruk op slimmer gebruik van het bestaande net: verbruik naar daluren verplaatsen, flexibiliteitscontracten voor bedrijven, opslag (batterijen) en vraagsturing. Zoals Enexis-ceo Rutger van der Leeuw zegt: “Het beeld kan ontstaan dat er niets meer kan op het stroomnet, maar dat is niet zo.” Tegelijkertijd erkent hij dat op sommige plekken uitbreiding nodig is voordat er weer ruimte komt.
Samen met TenneT gaat Enexis alle netten opnieuw doorrekenen; regio-specifieke uitkomsten worden voor het najaar van 2026 verwacht. Tot die tijd blijft veel onzekerheid bestaan, en de situatie illustreert dat de energietransitie niet alleen draait om meer opwek, maar vooral om infrastructuur, timing en flexibiliteit.